Saturday, 16 January 2016

Mipui Aw 17.1.2016

MIPUI AW
KARTIN CHHUAK
Vol. XXII Issue No. 3 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.17.1.2016

Vawiin ch^ng vawn: Tin, amah vekin an hnenah chuan, “Chawlhni hi mihring tana siam a ni a, mihring  hi Chawlhni tana siam a ni lo;

KOHHRAN PROGRAMME
17.1.2016 (Pathianni)
Chawhma Sunday School Inkawm
|antu              : Pi Zothanpuii
Zirlai 2 na: Thlarau thianghlim hi tunge ni-II ?
Chawhnu inkhawm
Thuhriltu       : Upa C.Lalmuankima
Zan inkhawm
Thuhriltu       : Upa Lalzuiliana

K|P INKHAWM PROGRAMME
18.1.2016 (Thawh\anni)
Thupui Zir Inkhawm
Hruaitu           :Nl Brigittee Zonunmawii
Tantu              : Nl Vanhlupuii
Thupui                       : Media leh IT hmanna a danglam ngam
Hawngtu        : Tv Lalrinawma Sailo
Thilpek Lakh-: Nl Baby Lalduhsaki leh
awmtu turte   Nl Zorinpuii
Zai hruaitu turte: Tv F Laldingliana
                        leh Tv C Laldawngliana
Musician         : Tv Vanlaltluanga

PAVALAI  INKHAWM  PROGRAMME
21.1.2016 (Ningani)
Hruaitu           : Pu H Remtluanga
Tantu              : Pu Lianchia
Thuhriltu       : Pu Siamliana

KOHRAN HMEICHHE INKHAWM PROGRAMME
19.1.2016 (Thawhlehni)
Sermon Inkhawm
Hruaitu           : Pi Hmangaihsangzuali
|antu              : Pi C.Lalrinpuii
Thusawitu: Pi Vanlalhruaii


SERMON

NUNNA TUIKHUR
            (Jeremia 2: 13 - Ka miten thil pahnih an tisual si, Kei, nunna tuikhur hi mi kalsan a, tuikhuah an ker a, tuikhuah khi, tui tling thei lo tur chu.)
            Pathian miten Pathian rilru tina ngawih ngawih a, hremna an pumpelh hauh lohna chhan tur thil pahnih zawlnei Jeremia hmanga a puanchhuah chu, Amah Pathian Nunna tuikhur an kalsan leh Tuikhuah khi tui tling thei lo tur an ker chu a ni. Pathian hian amite hi Aigupta atangin bawih ata a hruaichhuak a, a mite ni tura a serh hran, mal a sawm hnam chuan a hruaina leh enklawlnaah chuan lungawi lohna leh fellohna eng nge an hmuh a, Amah Nunna tuikhur kalsan a, tuikhuah dang an ker san ta mai chuan Pathian rilru a tina ngawih ngawih a ni.
            Pathianin tha takin a enkawl a, Mal a sawm a, thlaer ram rovah tuma kaltlang ngai lohna hmunah a hruai a, ram tha tak khawizu leh hnutetui luanna ramah a hruai lut a. Chutia malsawmna tinrenga a vur chung pawhin an kalsan a, Amah Pathiana an innghahna zawng zawng phet vekin ramdang Aigupta leh Assuria sorkar chaknaahte chuan an rinna an nghat a,ramdang pathian tan inthawina an hlan a, Pathian malsawmna enkawlna avanga dinhmun sang tak an luahte chu uanthuan nan hmangin ramdang pathian lem an biak vang leh ramdang sokar chakna avang zawka chang theiah an inngai a. Chu chuan Pathian rilru a tina ngawih ngawih a. Ka khing ang che u a, in fate fa leh te pawh ka la khing cheu ang, a ti hial a ni. In vela hnamte pawhin mak an tih hial tur khawpin in chungah hremna ka lek kawh dawn a ni tiin Pathian chuan Amah kalsantute hremna tur thu chu Zawlnei a puanchhuah tir ta a ni.
            Pathian zawnchhuah hnam kan inti a, Kristianna avanga dinhmun sang tak mai kan ram leh hmanin kan lo chang ta. heng zawng zawng hi Pathian hruaina leh hmangaih enkawlna kan chan vang liau liau a ni. Amaherawhchu hetiang dinhmuna min chawichhuaktu Pathian hi kan kalsan a, Pathian miten Nunna tuikhur an kalsan ang hi kan nih teh chuan kan ram dinhmun pawh hi a ngaihtuahawm ve viau chuan a rinawm tlat a ni. Vawiina mizo ten kan dinhmun hi Pathian vang chauha thleng kan ni tih hi kan hriat reng a pawimawh a ni.
            Min hruai a, hetiang dinhmuna min hlangkaitu Pathianah chauh hian rinna nghat tlat tur kan ni. Juda ho ang maia min hruaitu Pathian malsawmna kan dawnte hi thildang vanga kan chan leh keimahni hlawhchhuah ve rengagh kan ngai a, uanthuan phah nana kan hmang a nih ngat chuan kan che fuh lovang. Herng zawng zawng hi Pathian avang chauha nei leh chang kan ni a, Pathian hruaina leh awmpuina kan chan hi a tawk tia Pathianah chauh rinan kan nghah hi a pawimawh a ni. Pathian aia rin tur zawk thil dang kan dap a, he khawvel thilah kan in nghat anih ngat chuan Judate chan ang hi kan chan a ni ve palh mai ang tih a hlauhawm khawp mai. Chuvangin Nunna tuikhur awmchhun hi kalsan lova Amahah chuah hian rinna kan nghah hi a pawimawh a ni.
                                                     
EDITORIAL  BOARD

Editor :                               f             
Pu R.Lalmuanpuia          9612159842
Jt.Editor:
Tv. F.Laldingliana           9862378567
News Editors :
Pu Tommy Zirnuntluanga   9862913684
Tv. Laldinpuia                         9862813325
Tv. Pc.Vanlalhriatpuia   9862732381
Tv. Lalnunzira                         9862664253
Tv. Lalzirliana                         9862381918
Circulation Manager:
Tv.Lalrinawma Sailo       8974945579
Nl. C.Zosangliani        8731005507
Editorial.........?


                        Lei mite hunbi chhiar danah chuan kum 2016 kan lo chuang kai leh ta reng mai. 2015 kum biul kan tan lai khan hetiang hun hi kan chhuangkai leh phak ang em tih hi tumahin kan sawi lawk thei lo. kan hriat lawk loh leh kan dai ngai loh hunah Pathian hruainain dam tan maia kan han thleng leh thei hi a ropui khawp mai. hetia Pathian hruaina awmpuina kan dawng a, kum thar lawmawm tak kan thleng leh ta hi a hlutzia kan ngaihtuah thar a tha khawp mai.
            Ni pawh a hmun ngaiah, a hun ngai bawkah a chhuakin a tla tho mai. kum thar han tih hluai tura danglamna kan hmu lo a ni mai thei e. A pawimawh zawk chu hunbi pangngaia inher ai chuan a hmangtu mihring rilru hi a ni. kum a thara kawng engkimah, kan hnathawhna, kan zirlai, kan rawngbawlna leh kan nunphungah te, rilru thar pu a, kumhluia kan tihdan thalo zawng zawng bansan a, tihdan tha leh thar kan ngaihtuah a, rilru thar pu chunga he kum thar 2016 hmachhawn chho tur a kan inbuatsaih a pawimawh a ni.       

ARTICLE

KHAWPUI ROPUI-BABULON
           
             Babulon hi bible a kan hmuh angin hmanlai khawpui ropui tak a ni a, Mesopotamia(tuna Iraq) a khawpui pawimawh tak pakhat a ni \hin a ni. Tigris leh Euphrates phaizawl lei\ha inkarah he khawpui hi din a ni a. A tirah chuan Babulon khawpui hi Semitic Akkadian ho khawpui niin Akkadian lalram chhungah khawpui pakhat angin kum 2300 BC khan a awm ve a ni. Babulon hi kum 1770 BC a\anga 1670 BC thleng khan khawvela khawpui lian bera ni a, hei mai bakah hian a khawpuia mi cheng 200,000 awmna hmasa ber a ni bawk a ni. Tunah hian Babulon khawpui \henkhat hi Iraq khawpui Baghdad chhimlam 85km a hla Hillah khawpui khawpui ah a awm a ni.
            Babulon hian a hranpa a Lal rorelna an neih chu 1894 BC ah niin Amorite lal Sumu-abum in a \henawm khawpui Kazallu a\anga awm hrangin lalram a din a. Heng hunlai hian Amorites ho te hi Mesopotamia mi cheng nghet an ni lo a, Levant hmar lam a\anga rawn p>m an ni. Amorite te hi lal angin awm mahse a hranpa a rorelna sang nei an ni lo a, an aia chak zawk Assuria, Elam, Isin leh Larsa hnuaiah hian hun rei tak an awm a ni. Tichuan 1729 BC ah Hammurabi chuan Lalram hranpa hlak a rawn din ta a ni. Hammurabi hian Misopotamia chhim lam khawpui chu a r<n a, a thuhnuaiah a dah ta vek a ni. Hammurabi thih hnu pawh hian Mesopotamia chhim lam zawng chu Babulon Lalram a ni ta vek a ni. Heta \ang hian Babulon chu Mesopotamia sakhaw hmunpui a lo ni ta a ni.
            Kum 1235 BC ah Babulon chu Assuria lal Tukulti-Ninurta in rawn hneh in  a awp zui ta a. Assuria kutah kum tam tak an awm a, mahse Assuria lal te in thik na leh innghirnghona tam tak a lo awm bawk nen Assuuria Lalram chu kum 612 BC leh 605 BC inlkarah a lo tlu chhe ta a, tichuan Babulon chu khawpui thar a lo ni leh ta a ni. Nebukadnezzar II chuan kum kum 604 BC a\angin khawpui chu rawn siam\ha thar leh in temple te, Ishtar Gate te chu a rawn din tuai thar leh a. Nebukadnezarra II hi Babulon lal ropui leh lar ber pawl niin Bible ah pawh kan hmuh kha a ni a, hmanlai khawvel thilmak pasarih zinga mi Hanging Gardens of Babylon siamtu a ni nghe nghe a ni. Babulon Lal hnuhnung ber hi Nobonidus (556-539 BC) a ni a, kum 539 BC Babulon chu Persia in rawn r<n leh in Persia lal Cyrus chuan Opis indona ah hnehna changin a awp zui leh ta a ni. Cyrus leh a fapa Darius lal hun chhung hian Babulon chu khawpui pawimawh tak a ni chho leh a, science leh mathematics zirna hmunpui a ni bawk a. Persia in a awp lai hian Babulon arts, mathematics leh astronomy te chu tih chak thar leh a ni a, Persian lalram chhunga inrelbawlna hmunpui kum zabi hnih dawn lai a ni zui ta a ni.
            Kum 331 BC, October thlaah Persian Lal Darius III chu Greek lal chak tak Alexander chuan Gaugamela inbeihnaah rawn hneh in, Baulon chu Greek kutah a awm leh a. Alexander a hnuaiah pawh hian Babulon chu zirna leh sumdawnna hmunpui a ni chhunzawm zel a ni. Alexandera thih 323 BC hnu hian khawpui chu a sipai General te hnenah sem darh a ni a, hemi avang hian rorelna mumal awm thei ta lo in Babulon a mi chengte chu Seleucia ah hnawhchhuah an ni a, hemi hnu a\ang hian khawpui chu a lo pawimawhna leh hlutna a lo dai chho ta tial tial a ni.
            Kum 1983 khan Saddam Hussien chuan a rawn din thar leh a, Nebukadnezarra lim pawh amah angin khawpui luh dawnah a siam a. Kum 2003 khan changtlung zawka hmalak tumin Babulon khawpui chhungah Cable Car Lines siam a tum a, mahse Iraq buiana in a rawn nang chho zui ta a, a ruahmanna chu a bawhzui thei ta lo a ni. Kum 2009 khan  Iraq sawrkar chuan Toursit site atan an hawng thar leh a ni.

                       
BENG TIVÂR
KRISTIAN |HALAI PAWL HLIMEN PASTOR BIAL
CONFERENCE VAWI 51-NA
PROGRAMME
Dt. 22.1.2016(Zirtawpni)
10:00 am-12:00 Noon
Rorel leh inthlan
Zai hruaitu: Tv. Lalengkima, Hlimen Branch.
Inthlanpuitu:1) Pastor C.Sapkaia, Bialtu Pastor, 2) Upa Vanlalzuia, Bial Chairman, 3) Upa C. Lalmuankima, Bial Secretary(Sr.)
1:30 am: Monument hawn leh Jubilee dar vuak
A hmun:Biak In kawt
Monument Hawngtu: Upa C. Lalmuankima, Bial Secretary(Sr)
Dar vawtu: 1) Bial K|P Committee
2) Bial Leader lo ni tawhte, 3) Bial Hmeichhe Palaite
6:00 pm: Jubilee Mei d>t
Pu Lalduhkima,Leader, Bial K|P
A hmun: Biak In kawt
6:30 pm: Pathian biak Inkhawm(Palai lawm leh report Inkhawm)
Hruaitu: Pu Lalduhkima, Leader, Bial K|P
Zai hruaitu: Tv. Zonuntluanga, Melthum Br.
|antu: Nl. Lalengzami, Hlimen Br.
Zaipawl: Bial Zaipawl & Melthum Kohhran Zaipawl
Reports: Branch Secy leh Bial Secy.
Dt. 23.1.2016(Inrinni)
10:00am: Souvenir tlangzarh & Hruaitu hlui chawimawi
Hruaitu:Pu Ronny Zodingpuia, Tresurer, Bial K|P
Zai hruaitu: Tv. Lalhmangaiha, Saikhamakawn Br.
Souvenir tlangzarh: Upa Vanlalzuia, Bial Chairman
Hruaitu hlui chawimawina thuziak hlan: Pu Lalduhkima, Leader, Bial K|P
Solo: Tv. Siamthangpuia, Hlimen Br.
2) Nl. F.Lalzawmpuii, Melthum Br.
3) Tv. Lalhriatpuia, Saikhamakawn Br.
Thusawi: Hruaitu hlui a\angin a duh apiang.
1:30 pm: Jubilee Zaikhawmpui
Hruaitu: Pu Lalremtluanga, Comt.mem., Bial K|P
Zai hruaitu: Tv. Lalnunmawia, Hlimen Damveng Br.
Thuchah tawi: Upa C. Lalmuankima Bial Secretary(Sr)
3:00 pm: Jubilee lawmna ruai \heh
6:00 pm: Pathian biak Inkhawm
Hruaitu: Tv. Lalkhawmawia, Secretary, Bial K|P
Zai hruaitu: Tv. Lalengkima, Hlimen Br.
Thusawitu: Upa Zonunmawia, Gen. Secy., Central K|P
Zaipawl: Jubilee Choir & Hlimen Vengthar Kohhran


QUIZ
CROSSWORD



Phei                                Chhuk
1. Vua                             2. Tlaik tep
3. Upa tawh                   4. Nasa/lutuk
7. Ti kher kher/Khirh           5. Phal lo(h)
10. Thing zaina             6. Ngiat
11. Tham lo                   7. A chhuak ve thin
12. Silai (English)         8. Rap a khai/dah
13. Hlau/Tih                  9. In ang
17. Kham/Fawp/Si        14. A/Mawl
18. Ui fing lo                 15. Pawimawh/Tangkai
19. Chapo ten an hrat   16. Thur/Hreu
22. A chah a hlauhawm       20. Nep/Ho
23. Sawisel/Ang                    21. Luak ni chiah lo
            Hming               : ________________________________
Section                          : ________________________________
            Chhanna leh lawmman hi Circulation Manager Nl. C.Zosangliani emaw Tv. Lalrinawma Sailo hnenah thehluh tur a ni a, thai dik hnem berin lawmman an dawng anga, tihdik zat in ang an awm anih chuan \hum vawr a ni ang.
Quiz lut zawng zawng zat: 9
Lawmman dawngtu: Lalnunhlui (V.Sec.)

LAWMTHU SAWINA
            CK|P Zai Hruaitu tur ten ni 14.1.2016 (Ningani) zan khan kan Kohhranah hun rawn hmangin zirna hun an rawn nei a, a lawmawm kan ti hle. Tin, heta inbuatsaih nan Muscal Instrument phal taka min hawh tirtu Pu Rochungnunga, Pu Lalchhandama, Pu Lalduhkima te leh Melthum Branch chungah lawmthu kan sawi tak meuh meuh e.
Sd/- (PC.VANLALHRIATPUIA)
Secretary
Kristian Thalai Pawl

HRIAT ZAU NAN
RAM (Random-Access Memory) CHHIA FIX DAN |HENKHAT
            RAM (Random-Access Memory) problem hian blue screen error ah Fatal exception error message a ti lang duh khop mai. Hemi awmzia chu serious hardware problem ani. A chang chuan RAM a chhiat vang a thlâk ngai pawh ani \hin. RAM a fatal error awmna chhan chu Chips in millo vang a ni. Entirnan: 70-nanosecond (70ns)
            RAM leh 60ns RAM hi vuah kawp ila, computer chuan RAM chu a ti muang vek a; computer a muan phah vek zawk a ni. Hei hian computer crash a thlen fo \hin a ni. A fix dan chu Bios setting a\angin RAM wait state tih tam tur ani. RAM vuahna thlak emaw RAM pahnih hman chuan pakhat zawk phawi te pawhin a \ha thei bawk. Tin, i khawih reng rengin a copper plate kha khawihloh
tur ani. Tin, Parity error messages awm na chhan dang leh chu tunlai RAM chip ho hi parity (ECC) emaw non parity (non-ECC) emaw an ni hlawm a, heng chi hnih te hi hman kawp loh tur a ni.
(Tunlai kan mammaw em em thil anih avangin kan han tarlang a ni e.)

JEREMIA GROUP LAWMTHU SAWINA
            K|P Jeremia Group ten ni 11.1.2016 (Thawh\anni) khan Pu V.Malsawma te Balu leh Rawra thiara hnatlâng zawng zawngte chungah lawmthu kan sawi a, tin, inhlawhna min petu Pu V. Malsawma te chhungkaw chungah pawh lawmthu kan sawi e.
Sd/- (C.LALDAWNGLIANA)
Secretary
Jerermia Group, K|P
LAWMTHU SAWINA
            Nimin 16.1.2016(Inrinni) a T. Upa C. Vanlalsanga te huan s^m a Isaia Group hnatlânga zawng zawngte chungah lawmthu kan sawi a,inhlawhna min petu T. Upa C. Vanlalsanga te chhungkaw chungah lawmthu kan sawi bawk e.
Sd/- (LALDINPUIA)
Secretary
Isaia Group, K|P
ELECTRIC BILL KHAWN DAWN
            Kristian |halai Pawl Mika Group te chuan tun kum 2016 hian vengchhungah Electric Bill kan rawn khawn leh dawn a, kan hnena min pek tir leh \heuh turin vengchhung mipuite kan ngen a che u. 
Sd/- (LALFAKZUALA)
Secretary
Mika Group, K|P

LAWMTHU  SAWINA
            Ni 12/1/2016 Thawhlehni kha kan branch day a ni a. Hemi pual hian Synod Hospital tan thisen pek nise tia committee in a lo rel tawh angin branch day pual hian pek a ni a.
            KTP member tlawmngai tak tak ten thisen unit 32 lai kan pe thei a. Pek duh em em taksa lam harsatna vanga pe theilo mi 22 lai an awm bawk a. Heng zawng zawngah hian Branch Committee chuan lawmthu a sawi tak meuh meuh a.
            Hriselna leh thisen hlu tak midang tana phal taka pe te leh pek inhuam zawng zawngte nasa takin Pathianin mal a sawm mawlh ang che u tiin duhsakna ka hlan bawk a che u.
Sd/- (PC.VANLALHRIATPUIA)
Secretary
Kristian Thalai Pawl

TUALCHHÛNG

,Tv. R. Zothansanga s/o Sanghluni (V.Sec) chu damlohna avanga Kulikawn Hospital a enkawl anih hnûin alo chhuak.


TIAM TLAT E
            Lalramnghaki d/o C. Lalhmunngheta, Saikhamakawn Kohhran leh Lalengkima Colney s/o Upa R. Lalhmachhuana, Zobawk Kohhran te chuan ni 21.1.2016 (Ningani) chh<n dar 12:00 hian Ebenezer Baptist Zobawk Kohhran Biak Inah Tiam tlat e an ti dawn.
            Fanau maltlaun chawia nupa inlungrual tak ni turin Mipui Aw Editorial Board te chuan duhsakna kan hlan e.

 ADMISSION OPEN
Zoram Arvy Com-Mec Institute                  Zodin Square, Dr. C. Lalthanga Building Affiliated to Mizoram State Council for Technical Education Training theih te: (G&P)
1) Diploma in Computer Application- 1 yr course
1st Semester, CCA- 6 months
2nd Semester, DCA- 6 months
2) Stenography: Gregg.- 1 yr course
    Stenography: Pitman- 1 yr course
Admission ti duh tan seat a la awm e.
Principal
Contact: Ph. 0389-2325798, 2327052


https://www.facebook.com/groups/SKKthalaipawl/
Saikhamakawn K|P e-mail : ktpskk@gmail.com   &   ktp_skk@yahoo.com



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE K|P SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 330


Saturday, 9 January 2016

Mipui Aw 10.1.2016

MIPUI AW
KARTIN CHHUAK
Vol. XXII Issue No. 2 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.10.1.2016

KOHHRAN PROGRAMME
10.1.2016 (Pathianni)
Chawhma Sunday School Inkawm
|antu              : Pi Lalhmachhuani
Zirlai 1 na: Thlarau thianghlim hi tunge ni-I ?

Chawhnu inkhawm
Thuhriltu       : T. Upa C. Vanlalsanga

Zan inkhawm
Thuhriltu       : Upa Lalrindika

K|P INKHAWM PROGRAMME
11.1.2016 (Thawh\anni zan)
 Sermon Inkhawm
Hruaitu: Pu C. Lalnunsanga
|antu: Tv. Lalawmpuia(s/o Biakvela)
Thuhriltu: Pu R. Lalmuanpuia
Thilpek lakhawm Nl. MS Dawngliani
tu te:                     Nl. Vanlaltlani      
Zai hruaitu Tv. Abraham Lalnunthara
turte:           Tv. Lalrinnunga
Keyboardist: Pu Laremruata

KOHRAN HMEICHHE INKHAWM PROGRAMME(12.1.2016)
Kristian Chhungkaw  Pual
Hruaitu           : Pi Ralliani
|antu              : Pi Rammuanpuii
Thusawitu: Upa Zonunmawia (Represent)

PAVALAI INKHAWM PROGRAMME
A hun             : Ni .14.1.2016
Hruaitu           : Pu H. Remtluanga
|antu              : Pu Kamzawngliana
            Sharing a hun hman tur a ni ang.

PAVALAI FELLOWSHIP PROGRAMME
A hmun          : Sunday School Hall
Hruaitu           : Pu Siamliana
|antu: Pu Allan J.Lalramhluna


SERMON

DAM CHHUNG NI CHHIAR
( Sam 90:12 Kan dam chhung nite chhiar dan tur min zirtir ang che,)
            Mihring lo piang chhuak tawh reng reng hi chuan a rei emaw rei lo emaw dam chhung ni kan nei vek a. A rei leh rei loh lam chu Siamtu Pathian thu a ni. He khawvela kan dam chhung ni kan chhiar thiam dan hian kan chatuan hun a hril dawn a, chuvangin kan dam chhung ni hi a rei emaw rei lo emaw kan chhiar thiam hi a pawimawh hle a ni. Sam no 90-na ziaktu pawh hian a pawimawh zia hria in ‘Kan dam chhung nite chhiar dan tur min zirtir ang che’ tiin Pathian hnenah a dil hial a ni.
            He khawvel hi a kal ngaiin kal muah muahin, hunbi te pawh a her ngaiin rawn inher chhuak zelin, hun leh kumte pawh lo kal chho zel mahse, mihring kan nih miau avangin kan dam chhung ni hi chu engtik niah emaw tawp hun ala nei dawn.  Mihring tan vawi khat thih ruat a ni miau a, chuvangin mihring piang chhuak he leiah hun eng emaw ti chhung dam chhung ni chhiar a, eng tih hunah emaw thawnthu anga kan dam chhung ni tawp mai tur kan ni. Chu chu Pathian remruat tumahin kan bawhpelh hauh loh tur chu a ni.
            Tawp hun nei tur ni mah ila, he khawvelah hian engtia rei nge kan dam chhung ni hi kan chhiar dawn tih tuman kan hre lova, thenkhatin kum tamtak an chhiar laiin, thewnkhat erawh chu ni tam pawh chhiar hman lova tawp leh ta mai an awm bawk a. Tumah hian he kan dam chhiung hun rei zawng hi bithliah turin thu kan nei lo. Hetiang hi kan dinhmun anih avangin kan dam chhung nite hi kan chhiar thiam a pawimawh takzet a ni.
            Kan damchhung nite hi Pathian kuta awm, Pathian min pek anih miau avangin, keimahnia kan neih leh kan duh huna tawp a, tawp lo thei a ni lova. Min petu Pathian thuneihna a ni. Kan nun nimahsela kan kuta awm leh kan thuneihna a ni tlat lo. Engtia rei nge kan chhiar dawn tih kan hriat miah loh “KAN DAM CHHUNG NITE” hi chatuan atana kan nun dan tur inbuatsaihna a ni. Chuvangin kan chhiar thiam hi a pawimawh hle mai. Pathianin min pek kan dam chhung nite chhiar thiam tur hian min petu Pathian hnenah Sam ziaktu ang hian i dil ang u. Damchhung ni kan chhiar thiam loh zawngin a pawi thui dawn vawng vawng em mai..
                                                     
EDITORIAL  BOARD

Editor :                               f             
Pu R.Lalmuanpuia          9612159842
Jt.Editor:
Tv. F.Laldingliana           9862378567
News Editors :
Pu Tommy Zirnuntluanga   9862913684
Tv. Laldinpuia                         9862813325
Tv. Pc.Vanlalhriatpuia   9862732381
Tv. Lalnunzira                         9862664253
Tv. Lalzirliana                         9862381918
Circulation Manager:
Tv.Lalrinawma Sailo       8974945579
Nl. C.Zosangliani        8731005507
Editorial.........?


            Kum 2016 kan lo chuangkai leh ta, Pathian hruaina leh awmpuina kan dawnga a lawmawm hle mai. kan chanchinbu pawh alo upa ve ta hle mai. Hetiang hun kan han thlen hian kan chanchinbu buatsaihnaa a bul lo tantute rilru hian a hre reng thin. Harsatna tamtak karah hetiang dinhmun thleng tura he chanchinbu tana an lo beihna te chuan tun dinhmun hi min hruai thleng ta a ni. An inpekna leh sul lo sutna a ropui e. Tun dinhmun tleng kal thei tur hian he chanchinbu hi a lo duangchhuak a ni tih hi chanchinbu issue hmasa ber an tih chhuah dawn khan an ring pha bik kher ang em aw.....?
Chanchinbu buatsaih hi thil hautaktak leh awlai lo tak mai a ni a. Khawtlangin tualchhung chanchinbu kan neih awmchhun a ni tih hre reng chungin a enkawltu lam pawhin theihtawp han chhuah ve thin mah ila, duhthu a sam mawh em em thin a. Insitna a na duh khawp mai. kum hlui lamah pawh tih phelh rem rum nei chung rengin kum kan tluan ani tih kan hai lo. chhiartute ngaihnathiamna pawh kan dil nghal e. Heti chung reng pawha min hlutsaktute chungah kan lawm em em a ni.
A buatsaihtute lam kan tlin lohzia chu zep thu a cheng lo va. insit tak chungin kumin pawh kan han bei chho leh dawn a ni a. Chhiartute hraitlai erawh kan duh ber leh kan tum ber a ni. chu chu kan thiam loh tak pawh ani tih kan hai lo va. Chuvangin chhiartute tlai zawka kan hrai theihna tura rawtna leh thurawn min pe duh tan kan in hawng reng e.

ARTICLE

DIGITIZATION CHUNG CHANGA ZAWHNA AWMTHEI THEN KHAT CHHANNA
Lalthanzuala Distributor
Digitization leh Set Top Box hman chung changah thu leng vak leh zawhna hrang hrang a awm niin a lang a, a mal malin in hrilhfiah kilh kelh a harsa khawp mai. Hemi chung chang hi TECHNICAL thil a nih deuh roh avangin Mizo\awnga han dah dik a har fu mai bakah thil thar te a nih avangin chiangkuang takin kan la hre bik lova. Kan hriat ang ang te heti hian han sawifiah ve ta ila :
1. Tuna Cable TV kan pek chhuah mek dan hi ANALOG SYSTEM an ti.
2. He analog Sytem-ah hian a nihna takah chuan Channel 50 vel bak hi signal a fiah tha thei tak tak lo.
3. Analog fiah kim theih lohna chhan chu channel pakhat zela thawnchhuah nan frequency chi khat zel a ngai a, heng frequency hi a insut buai theih bawk avangin TV Channel hrang hrang hi frequency in ang lo mai bakah Frequency inhlat dê daw taka dah zel a ngai.
4. Hetiang a nih avang hian frequency za tel (50-700MHz) hman a lo ngai ta a, hetianga frequecny in ang lo tak hman \euh a nih hian signal thenkhat chu a kalkawng (cables) zawh laiin kawng laka tlahniam vak chi an nih laiin frequency hniam lam te erawh an tlahniam ve lo.
5. Signal chuan TV a thlen meuh chuan a inkhuangrual ta lo zung \hin. Hei hi Cables Operator te tan a buaithlak duh hle. Channel \henkhat a fiah laiin channel \henkhat a fiah thei lo ta \hin a ni.
6. Tichuan, an sawi DIGITAL SYSTEM ah hi chuan a hming ang hian signal te chu DIGITALISED a lo ni tawh a, chumi awmzia chu Analog Signal chu binary number a encode or encryoted a lo ni tawh a. Hemi hmang hian Frequency zim te chhungah Signal chu cable sei deuh ah pawh intibuai map lovin a lo kal ho thei tawh a ni.
7. Digital System ah hian Picture leh Sound a fiah fai zawk piah lamah Channel za tam tak dah luh theih a ni dawn a.
8. Lehkha lama kan lo hmuh tawh ang khan Digital System hman a nih hunah chuan STB hmang chauhin TV hi chhuah theih a ni tawh ang.
9. Basic Box & Premium Box : Basic Box hi 1700 man a ni, tin, Premium Box hi 1800 man a ni thung. Heng Box pahnihte hi an thil tih theih dan chu a inang reng. Premium Box hi a kawm ‘Thir’ a nih avangin a tlo zawka, a man a to hret. Digital Signal a nih dawn miau avangin tun ai hian Signal a fih rual dawn hle a ni.
10. HD Box & Hybrid Box : A chunga Box chihnih sawite khi Digital Signal System a pekchhuah an nih avangin an fiah pangngai viau ang, amaherawh chu, Picture leh Sound fiah ber chi, HD (High Definition) ang chi erawh HD & Hybrid Box atang chauh hian tihchhuah theih a ni ang.
11. ZONET Hybrid Box hi special taka duan a ni, HD Quality of Sound & Picture a pekchhuah bakah ‘Wifi’ a nih tel nghal dawn avangin hemi Box hmangtu te chuan Smart Phones a\angin TV channel chu mu chung emaw bathroom a awmlai pawhin an en thei dawn a ni!
12. He Digitalization hi; enkawl a awlin Picture leh Sound Quality a \ha zawk dawn a ni tih kan hre reng chungin kan ram sum leh pai dinhmun leh mipui mimir a tihbuai dan tur kan hriat ve rêng avangin Distributor leh kan Head End te pawhin hman hun hi kan huphurh ru hle.
13. Central Sawrkar thuchhuak a nih miau avangin kan duh vang reng ni lovin kan kalpui ngei a lo ngai ta a ni.
14. Set Top Box te hi a lo thlen veleh a man pe lawk tute, an seniority indawt danin fit sak an ni ang.
15. Eng Set Top Box nge hman tur ? : Kan TV neih leh TV lei thar kan tum emaw a nih chuan STB hman tur hi lo ngaihtuah lawk a ngai.
16. TV upa tawh lam kawl, TV khawl la tha fu bawk si, “Chuti maiin TV chhuak thar lei kan la tum lo” titu tan chuan Basic/Premium Box lei mai a fuh ang a.
17. Amaherawhchu, Basic/Premium Box i lei chuan nakinah HD TV i neih hunah hmantlak a ni lo thung ang. HD/Hybrid Box i lo neih sa chuan i ring chhunzawm thei ang. HD/Hybrid Box hian HDMI (HD Signal lakchhuahna) leh AV port a neih kawp avangin a HD TV leh HD TV lovah pawh hman kawp theih a ni.
18. A chunga Set Top Box chi 4 te hian Smart Card an chhawm vek a, chung Smart Card hmang chuan Signal tih nun or tih thih \hin a ni ang

                       
BENG TIVÂR
AIZAWL CITY TRAFFIC DAN THAR
1. Registration loh lirthei hi, kan leina hmun a\anga kan in pana haw nan leh register huna enfiah tura DTO Office a kal nan bak hman phal a ni lo. Registration loh lirthei khalh hremna - Section 192 MV Act, ` 2000-5000.
2. Lirthei reng reng chu 3rd party risk tala insure tur a ni a. Insure lo lirthei khalh phal a ni lo. Insure lo lirthei khalh hremna- Section 196 MV Act, `1000.
3. License nei lo in lirthei a khalh thei lo a, lirthei documents leh driving license te chu, lirthei kan khalh laiin enfiah theih turin kan keng tur a ni. License nei lo a lirthei khalh hremna - Section 181 MV Act, `500.
4. License nei lo lirthei khalh tir phal a ni lo a. License nei lo lirthei khalh tirtu hremna - Section 180 MV Act, `1000. Nu leh paten fate khaltir, thiante khalhtir a huam.
5. Zu, phal chin bak aia tam in chunga lirthei khalh phal a ni lo. A bawhchhia te hremna - Section 185 MV Act, thla 6 tan leh `2000 thleng chawia hrem theih a ni. Kum 3 chhunga a tinawn leh a nih chuan kum 2 thleng tan leh
`3000 thleng chawi theihna a ni.
6. Helmet khum loh hi dan bawhchhiatna a ni a. Inkhawm turte, committee tur te leh veng chhung bikah chauh kal dawn avanga khum lova khalh phalna, danah a awm chuang lo. A hremna - Section 177 MV Act, `100 chauh chawi ni mahse, langsar taka dan pawisa mi nge dan pawisa lo mi kan ni tih lanna langsar tak a ni.
7. Overtaking (intlan-leh-pelh) hi a hun leh a hmun a awm a. Two wheeler khalhtu bik ten, kan hma a miin min lehpel rawh a tih loh chuan, keimahni risk a lehpel kan ni a, tawhsual tawk palh pawh ni ila tuar kan huam tihna a ni. Tin, Traffic point duty ten an stop hian din tur a ni a, double overtaking chu phal hauh loh a ni.
8. Lirthei neitu leh khalh tuten, kan lirthei kan kalsan dawnin, a hma lam dartlalang (wind shield) atanga lang thei ngei turinTelephone no. tarlan thin hian rikrum thilah khawpui enkawl a ti zangkhai \hin.
9. Bike silencer ring lutuk kan vengah khalh thin an awm chuan, dan bawhchhia an nih piah lamah, midang harsatna siamtu an ni tih hriaiin, Traffic Control Room no. # 2322307ah report la, Aizawl khawpui ralmuanna kawngah i thawh hlawk hle dawn a ni.
10. Lirthei a mi tihpalh tuten kan tihpalh mihring hliamte damdawiina hruai leh thil thlen dan Police Station hnai berah hrilhhriat hi lirthei khalhtute mawhphurhna a ni.
11. Vantlang kawng tihnawk zawng leh kea kal te kalna tur dip dal zawnga lirthei hunte leh mahni dawr kawta “Customer Only” tih lo ziah ve ngawt hi kawng hmang vetu midang zah lohna a ni.
Sd/-
(C. LALTHANMAWIA)
Superintendent of Police)
Aizawl City Traffic Police

QUIZ
SPOT THE DIFFERENCES


            A chunga milem leh a hnuaia milem in an lohna hi zawngchhuak a, i zawn hmuh hmasak apiang i thai bial zel dawn nia.

Hming : ________________________________

Section                          : ________________________________

            Chhanna leh lawmman hi Circulation Manager Nl. C.Zosangliani emaw Tv. Lalrinawma Sailo hnenah thehluh tur a ni a, thai dik hnem berin lawmman an dawng anga, tihdik zat in ang an awm anih chuan \hum vawr a ni ang.

Quiz lut zawng zawng zat:3
Lawmman dawngtu: C. Zodinmawii
Section: Taitesena Section.

TBZ NEIHTHIL THEHKHAWM
A hun:                  11.1.2016, 6:30 pm
A hmun:    Pu Siamliana te In
Hruaitu:    Pu Khawlhmingliana
|antu:        Pi Zuimawii

KUM 2016 K|P GROUP HRUAITUB THAR TE

            ISAIA GROUP
Leader       : Pu Lalhmangaihzuala
Asst.Leader: Tv. Ricky Lalrinkima
Secretary   : Tv. Laldinpuia
Asst. Secy. : Tv. Lalrinnunga
Treasurer  : Nl. Zohmingmawii
Fin. Secy.  :     Nl. Lalngaihawmi Ralte

            JEREMIA GROUP
Leader       : Pu C. Lalnunsanga
Asst.Leader: Tv. Lalrinawma Sailo
Secretary   : Tv. C. Laldawngliana
Asst. Secy. : Tv. F. Laldingliana
Treasurer  : Nl. Malsawmtluangi
Fin. Secy.  :     Nl. C. Zosangliani

            MIKA GROUP
Leader:  Pu Tommy Zirnuntluanga
Asst.Leader: Tv. Lalnunzira
Secretary   : Tv. Lalfakzuala
Asst. Secy. : Tv. Lalzirliana
Treasurer  : Nl. C. Lalrempuii
Fin. Secy.  :     Tv. Lalhmingliana

ADMISSION NOTICE
            February 2016 a\ang hian UGC hnuaia Pa khawi zirna (Diploma in Mushroom Cultivation) chu Pachhunga University College-ah hawn a ni dawn a. Pawl 12 pass chin a duh apiang tan dil theih a ni a, an zir hun chhungin thlatin stipend Rs. 1,000.00 pek a ni ang.
            Dilna Form hi office hun chhungin office ah lam theih a ni. Dilna hi 11th  – 31st  2016 chhunga thehluh tur a ni.
Sd/-
(TAWNENGA)
Principal


JEREMIA GROUP HRIATTIRNA
            K|P Jeremia Group ten ni 11.1.2016 (Thawh\anni) zingkar ah Pu V.Malsawma te Balu thiar a hnatlang neih tur a ni a, Group member zawng zawngte hnatlanga thawkchhuak \heuh turin kan inngênin kan in sawm a ni e.
Sd/- (C.LALDAWNGLIANA)
Secretary, Jeremia Group, K|P

2016 YMA SECTION HRUAITU THAR TE

VANAPA SECTION
Leader:           Pu C. Lalnunsanga
Asst. Leader:  Pu Allan Lalramhluna
Secretary:        Tv. C.Lalmuanawma
Asst. Secy.: Tv. Lalrinawma Sailo
Treasurer:    Nl. Zothansiami
Fin. Secy.:   Pu Lalzahawma

TAITESENA SECTION
Leader:   Pu R. Lalhmingliana
Asst. Leader:  Pu Biakzuala
Secretary:   Pu Zonunsiama
Asst. Secy.:  Pu Albert Lalremsanga
Treasurer: Nl. Lalhruaitluangi Fanai
Fin. Secy.:Pu C. Lalthlengliana

CHAWNGBAWLA SECTION
Leader:       Pu B. Lalrinzauva
Asst. Leader:  Pu Lalsiama
Secretary:    Pu Lalzahawma Hrahsel
Asst. Secy.:  Pu Zoramchhana 
Treasurer:Pu Lalnunngaia
Fin. Secy.: Nl. Lal\anpuii

LAWMTHU SAWINA
            Ni 6.1.2016 (Nilaini) a Melthum leh Hualngohmun inkara accident kan tawh avanga min buaipuitute, tlawmngai taka kan accident na hmun a\anga damdawiin leh kan in lam thlenga tha leh zung, sum leh pai senga min buaipuitute zawng zawng chungah lawmthu kan sawi tak meuh meuh a ni. Kan chunga in \hatna Lalpan a let tamn takin rul che u rawh se.
In khawngaihna dawngtu,
Thanghmingliana te chhungkua
Saikhamakawn

TUALCHHÛNG

,Tv. R. Zothansanga s/o Sanghluni (V.Sec) chu damlohna avangin Kulikawn Hospital ah enkawl mek a ni.

,Pi Chawngthanpari w/o J. Malsawma (V.Sec) chu damlohna avanga dawmdawiin a enkawl a nih hnu in alo chhuak.

,Pu C. Lalchhanhima h/o Lal\hasangkimi(T.Sec) chu damlohna avanga Aizawl Hospital a enkawl a nih hnuin a lo chhuak.

, Pu Lalrochama (V.Sec) te chhungkua chuan khawi ilo vah vel nan Bolero thar an lei.

,Pu C. Lalengzama h/o Pi Lalropari (V.Sec) te chuan khawi ilo vah vel nan Bike (KTM) an lei thar.

LAWMTHU SAWINA
            Kan nu Pi Lalbiaksangi Chatuan ram min pan san chungchangah khawtlang mipuite min lainattu leh min buaipui tu te zawng zawng chungah lawmthu kan sawi tak meuh meuh a.
            Kan chunga in \hatna zawng zawngte keini chuan kan r<l seng dawn lo che u a, Pathianin a l>t tam takin r<l che u rawh se ti hi kan \awng\aina a ni e.

In khawngaihna dawngtu
Pu Kunga te Chhungkua
Taitesena Section 

 NGENNA
            Kan huan Field thlang a thing leh mau, thei leh thlai khawih ching an awm niin kan hria a. Khawngaih tak min khawihsak tawh lo turin kan ngen che u a, tun a chinah a khawih \hin te man fuh emaw hriatchhuah in nih chuan in chungah engpawh thleng se in sawi buai thei lo ang.

Zoparmawii
Vanapa Section


https://www.facebook.com/groups/SKKthalaipawl/
Saikhamakawn K|P e-mail : ktpskk@gmail.com   &   ktp_skk@yahoo.com



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE K|P SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 330