Monday, 15 October 2012

Mipui Aw 14.10.2012


MIPUI AW
Vol. XVIII Issue No. 42 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.14.10.2012


VAWIIN CHANG VAWN
Heng hi hria ila: kan mihring hlui chu a hnenah khenbehin a awm ve ta, sual pu taksa chu tihborala a awm theih nan, tun achinah sual bawiha kan awm lohna turin. Tupawh thi tawh chu sual lakah a chhuak tawh si a.


KOHHRAN PROGRAMME
14.10. 2012 (Pathianni)
Chawhma S.S inkhawm
Tantu          : Pi Lalngaii
Chawhnu
Thusawitu  : Pu Lalrintluanga
Zan Inkhawm
Thusawitu  : Pu Khawlhmingliana

KTP PROGRAMME
 Dt. 15.10. 12 (Thawhtan zan)

Hruaitu : Pu R.Lalmuanpuia
Tantu     : Tv.Lalruatsanga
Thusawitu : Upa Lalzuiliana
Thilpek       :Nl Lalnunpuii Hrahsel
lakhawmtu   Nl C.Zoduhawmi     
October thla zai hruaitu turte
Hla hruaitu   : Pu Lalduhkima
turte                 Tv F.Laldingliana
Musician       : Pu Lalremruata
                          Tv. Zomuanpuia

VAWIIN  TLAI   FELLOWSHIP

A hmun    : S.S Hall
Hruaitu      : Tv F.Laldingliana
Tantu       : Nl Pinky Lalparmawii

KOHHRAN  HMEICHHIA PROGRAMME (Ni 16.10.2012)

Hruaitu : Pi Lalparliani
Tantu     : Pi Lalngaii
Thusawitu : Pi Hualthangpuii       




           

SERMON
KRAWS KAWNG
          Krista pawh khan a tuarsak che u avangin hetiang ti turin koh in ni asin; a hniaka in zuina turin entawn tur a hnutchhiah che u kha.             I Petera 2:21
            Lal Isua Krista chu nang leh kei hian chhandamna kan chan theih nan, kraws a thihna hmun thlengin kawng hrehawm leh bumboh tak chu zawhin a tuar a. Chandamna hna a hlen chhuah theihna atan amah pawhin a hreh ngawih ngawih  leh a chak loh tak tak thilte, lungngaihna leh hrehawm tinreng tuarin kraws kawng chu zawh zovin min chhandamna hna a thawkchhuak a. Lei leh van Lalber, nang leh kei chhandamna kan chan theihna atana a hna hlen chhuah hautak tak mai hi Hmangaihna avang liau liau a ni. Engtia awm thei nge mihringah, A hmangaih a va mak em ve tih a nih kha.
            He hmangaihtu Lal Isua Kristan Chandamna kawng a rawn zawh Kraws kawng chiah mai a hi a ni, a chhandamna chang tawh tute hian kan zawh ve tura min buahsaih sak chu ni. Lal Isua chhandamna changtute hian kan kawng zawh mek hi Lal Isua Kristan kraws kawng a zawh ngei kha kan kawng zawh tur a ni tih hi kan hriat chian hle a ngai a ni. Fakna hla siamtu chuan “Pumpelh kawng dang zawh ka tum paw’n, Kraws chhun engah ka kal ngam lo” a tih anih kha. He kraws kawng lo hi chu nang leh kei atan hian chhandamna kawng dang zawh tur hi buatsaih sak kan ni lo. Pumpelh kawng dang a awm lo.
             Lal Isua Bethlehem bawng in atanga tanin Kalvari tlang Krawsah thih in kan tan Kraws kawng a zawh chu a hlen chhuak famkim ta anih kha. Bethlehem bawng Inah tlawm takin bul a rawn tan a. A bul tanna atanga tlawmnaa tanin thih thak thlengin kraws kawng a zawh zo anih kha. Chu kawng ngei mai chu a ni Amah ringtute zawh tur a min hnutchhiah chu. Ka ringna nun kawngah hian Lal Isua inngaih tlawmna kawng kha ka zawh dik em tih hi kan in enfiah fo a tul awm e. Kan mihring rilru chapona tlanga din chak thin hi tlawm taka kraws kawngah hi zawh mai tur kan ni.
            Midang tana malsawmna nih kha Lal Isua he khawvela a lenlaia a hnapui ber a ni. Damlote tidamin, mithite hial pawh a kaitho a ni kha. A hnenah harsatna leh manganna tuarte rawn tlulutin an mamawh ang zelin a lo tanpui thin. He midangte tana malsawmna nihna kawng hi a ni, kan kalna tur atana min buatsaihsak kraws kawng chu.
            Diknaah nghet takin a ding a, thil diklo a huain do ngam thin. Midangte ngaihdan tur lam a dawn lova, A Pa Pathian duhzawng tih kha a chaw a ni. Kraws kawng a zawhah khan a hreh ngawih ngawih thil pawh lo thleng sela, A Pa thuah a dah thin a nih kha. A hniaka in zuina turin entawn tur a hnutchhiah che u kha, tih a ni si a. Lal Isuan kan kalna atana min buatsaih sak kraws kawng chu amah ngeiin zawh hmasa in, entawn tur min hnutchhiah a. A hniak hnung hi kan zui mai tur a ni.   
                       

EDITORIAL  BOARD

              (
Editor :
Tv.PC.Vanlalhriatpuia         - 9862732381
Jt.Editor:
Pu R. Lalmuanpuia               - 9612159842
News Editors :
Tv.RLalzamlova                   - 9612413196
Tv.R.Zodinsanga                  - 8974743073
Tv.F.Laldingliana                 - 9862378567
Tv.Lalhmangaihzuala          - 9862846345
Circulation Manager:
Pu.C.Lalnunsanga                - 9612413287

Editorial.........?
                        Ringtu te kan nitin hun hmanah hian midangten engtiang chiah in nge min hmuh thin tih hi kan ngaihtuah ngai em? Pathian nena in pawh tha tak nun nei in min hmu em tih te, mahni tana hmasial tak nun nei ang te in min hmu thin em. Piangthar lo leh ringtu la ni ve lo te ang maia kan nun hi miten min hmu ang tih a hlauhawm hle mai. Nitina Thlarauthianghlim nena hun kan hman loh chuan kan nunah midangten Isua hmel an hmu hauh lovang.
            Engtin nge kan nunah Isua hmel kan nunah a lan theih ang. A hmasa berah chuan kan nunah Isua a lal ber a ngai a ni. Tichuan chu chuan kan nun kawng engkimah min kaihruai ngei ang. Ringtu te chu kan nunah mahni aiin midang an hmasa zawk tur a ni. Chu chu Lal Isua nun a ni a, chumi tak chu kan zui tura a hniak min hnutchhiah chu a ni. Van ropuina kalsana khawvel hreawma lo kal hian Ama nawmna leh Amah hi a indah hmasalo tih a hriat theih. Chutiang Pathian kan neih avangin a hnungzui turin kan inbuatsaih that a ngai hle mai. Mahni mihring theihna mai chuan tawpchin a nei thin a, amaherawhchu Thlarauthianghlim zarah chuan engkim a tih theih thung. Kan nunah Thlarauthianghlim a zalen theih nan Pathian pawlna kan neih tam a tul hle a ni.

ARTICLE
INDIAN UNIONA KAN LUH DAN
-Dinga Fanai
            He thila thudik inphum hi kan bengkhawn loh vang ni hauh lo, kan ngaihven loh lam tak a nih vâng zawka hriat loh theih deuh mai a ni a. Mizote hi politic dawtthu hmangin kan inawmtlei rei tawh bawk a, thudik hriat hi a hun tawh tlat. Chuvangin a special ve riau.
"Indiain min hneh lak em?"
            'Ram leh hnam hmangaih' kan tih hian kawhtir bik kan nei thin em? A nawlpui hi chuan Indian union atanga inlâkchhuah lam hi kan tinzawn fova. Hei hi kan nihna dik tak kan inhriatchian loh vang liau liau a ni ãwm e.
            Kan hmel reng reng hi India hmel a ni lo hrim hrim tihte, milem sakhaw biate awpbeh reng tur kan ni lo tihte hi mi pangngai tak taka kan ngaihte hial pawhin an phuhchhuak fo mai a. Mahni nihna dik tak in hrechiang lovin politic kan khel thin. Thudik aiin 'ni hlauh mai se' tia kan duhthusam hmangin ngaihdan kan zam a. Chu chu, keimahni vêkin a dik tak tak emaw kan ti leh thin a. Politic-ah hian magic formula a awm emaw tiin chumi hmanga khelh chu kan tum a. Mahse, thudik lo chuan a daih rei tak tak si lo va. Chuvang chuan kan inkhel fu hleithei thin lo a ni.
Mak ka tih em em thin chu, heti tak maia mizoten dawtthu kan duha kan ngaina lutuk mai hi a ni. Mifing leh daizau, lehkhathiam sâng leh chinchâng hre âwm pui puite thleng hian kan ngaihdanin thu kan sawi a. Chu chu, a tak tak emaw tiin a tang huai huaiahte kan la tang vei thul..!?. Hetianga thu belhchian dawllo, ngaihdan vawrhchhuah satliah mai mai hi chuan thangtharte hi chu min bum ve lul suh se..
            India uniona kan luh dan chungchangahte pawh hian ngaihdan leh sawidan tam tak awm mahse, thudik chu thudik a ni miau mai si a. Kan ngaihdan chu engpawh nise, thudik kan hriat hi a hun tawh avangin i'n sawi dawn teh ang.
            Kum 1890 ah mizo lalte hrema awp hlen (annexed) tawh turin British India sawrkar a lo thawk chho va. Chu chu, vailian vawithumna tia kan sawi, nitin sikulah pawh kan zir thin kha a ni a. Mizo lal la hmin chiah lo ho an tukzal hnuah chhim leh hmarah thenin min awp a. Nimahsela, 29thJanuary,1892 ah Fort William (calcutta) a chin-lushai Conference resolution chuan Lushai hills pumpui chu Assam chief commissioner hnuaia awm turin a rêl a. Chu chu, ni 6thSeptember, 1895 a Shimla khawpuia Governor General in Council-in thupuan (Proclamation) a siam atangin thupek (order) chhuah a ni thung a ni.
            He order hian British-in India zalenna pea a chhuahsan 1947 thleng kha huamin Lushai hills pumpui chu superintendent pakhatin min awp a ni.
            British sorkarin 15thAugust, 1947 a independence pea India a chhuahsan khân, a tira British Indiaa rinluh kan nih ang angin min kalsan tawp mai a. Hetah hian ngaihdan mak deuh mai, Protectorate area emaw, Crown Colony emaw min zawrh a, duh thlang thei dinhmuna ding anga inngaihna a awm a. Hei hi a dik lovin dawt chiang bâng mai a ni a.Thenkhat Burma emaw Pakistan emaw zawm duh, thenkhat mahnia ro inrêl (independent) a din duh anga sawinate pawh a awm nawk a. Mimal chuan duhthu chu an lo sâm thei nameuh mai a. An duhthusâm chu khap sak ngawt theih lah a ni hek lo.
            Amaherawhchu, kan ngaihsân hlum dawn sapho, British sawrkar khãn a tira British Indiaa rinluh kan nih ang ang khân Indian unionah min
hnutchhiah tawp a. Document hlui ber ber haichhuah atang pawhin, mipui duhthlanna, plebiscite kha British khan min siam sak lo hrim hrim a. Chutiang tur zawnga thu kal pawh a awm bawk hek lo.
            Chuvangchuan, independent pek dawn tep, ni 14thAugust, 1947 ah khan, superintendent L.L.Peters-a leh chutihlaia mizo hruaitu langsar deuh deuh mi 50 rual chu an thukhawm nghal chûk chûk a. Chung kalkhawmho chuan 'British sawrkar hian Indian Independence bill-ah hian Lushai dinhmun a sawichiang si lova. Assam Governorin chiangkuang deuhin min rawn hrilh se. Heng kan dilnate hi phal anih leh nih lohte rawn tichiang turin Lushai hills superintendent hian Adviser to Governor of Assam hnênah heng point te hi rawn tichiang rawh se’ an ti a.
1. Lushaite hi Indian uniona kan lut dawn anih chuan...
(i) Tuna an customary law leh ram neitu nihna (land tenure) hi humhalh ni se,
(ii) Chin Hills Regulation 1896 leh Bangal Eastern Frontier Regulation 1873 te pawh a tul chen chen la humhalh ni se.
(iii) Lushai te hian an duh chuan, kum sawm vêl tal a ral hnuah emaw, an duh hunah Indian union atanga an inlâkhran phal ni rawh se' tiin Memorandum an theh lut a. Chu lehkha chu L.L.Peters-an a sign a, Pu Sainghinga, chutih laia Assistant to Superintendent in a forward a ni.
            Heta an thil pathum dil (demand) zingah hian a hmasa pahnih khi min tihhlawhtlin sakin Independent India sawrkar hnuaiah humhalh zui a ni a. A pathumna erawh hi chu India ram khawi hmunah mah pek an ni ta lo va. Min pe emaw, pe lo emaw emaw, dilna (memorandum) anih miau avangin kan chanvo dik tak (rightful claim) anga kan hauh leh phut thiang a ni tlat lo a ni. Chuvangin, Indian unionah hian kan tui thlawt lo anih pawhin kan dem túr dik tak chu, British sawrkar a nih hmêl khawp mai.



HRISELNA HUANG

ANKHAPUI
Damdawia hman theihte: A hnah leh a zung.
Damdawia hmannate: Kala lungte awm, zunin: a hnah leh thuro/parva sa chum pawlh ei a tha.
Âwmvêl: A hnah densawm tui sawr hnawih tur.
Ruh tliak, ruh chuktuah diklo: A hnah leh chini densawm pawlha ruh tliakah emaw ruk chuktuah dik lovah emaw bel tur.
Tha chakna: A hnah leh varak tui kan pawlh ei thin tur.
Khawihli: A hnah, meia hem hlum hnuin khawihli deh nan hman a tha.
Pân chhia,  pân huaisual: A hnah rawtsawm tui sawr a tha.
Ui a seh:  A zung 25 gms, tui 400 ml-in chhuma a chhumna tui 50 ml anih hunah thlit chhuah tur; 25ml zêlin nitin zing leh tlaiah, kar khat chhung in tur. “Emaw”
A zung rawtsawm diaka ui sehna hmuamhmaah bel a tha.
Pumna: A hnah chhumna tui in a tha.


BIBLE QIUZ NO. 42
iI SAMUELA BUNG 11-17

A Kâr âwl dah khat rawh :

Q1.Keia remruat ve dan chu,                                 mite zawng zawng chu Dan atangin Beer-seba thleng rawkin tuifinriata tiau zat zetin i hnênah ko khâwm vek ila, tin, indonaah chuan nangmah meuh kal ve la.
Q2.Tin, Absaloma chuan                             hnênah a chhia a tha, a engmah a sawi duh lo va;     Absaloma chuan a farnu Tamari a tihluih avângin                          chu a haw hle a ni.
Q3.Chutichuan                              leh                                chuan Pathian bâwm chu Jerusalemah an kalpui leh a; tin, chutah chuan an awm ta a.
Q4.Tin, khuaa mite chu an chhuak a,                       chu an bei a, mi thenkhat, Davida mite zinga mi ngei chu an thi a; tin, Hit mi Uria pawh a thi a.

A bung leh Châng dah rawh :

Q1.Tin, tu rawng nge ka bawl ang? A fapa hmaah rawng ka bawl tûr ani lâwm ni? I pa hmaa rawng ka bawl ang khani i hmaah ka bawl ang,” a ti a.
Bung: ...............          Chang: ....................
Q2. chutichuanmi la awm zawng zawngte chu khâwm la, khawpi chu beih tumin ep la, la rawh:  keimahinkhawpui chu ka lak zawngin ka hming a pu mai dah ang e,” a ti a.
Bung: ................         Chang: ....................
Q3. Tin, Husaia chuan Absaloma hnênah, “Tun tuma Ahitophela remruat hi a tha lo a ni,” a ti a.
Bung: ................         Chang: ...................
Q4. Tin, lal chu a chhuak a, achhûngte zawng zawngin an zui a. Tin, lal chuan in nghak tûrin hmeichhe sawm, hmeihote chu a dah a.
Bung: ................         Chang: ...................

Hming : ......................................................
Section : .....................................................

BIBLE QUIZ  NO. 40 RESULT

Chhanna lut zawng zawng : 4
Chhang dik vek : 3
Lawmman dawngtu   : Mimi Lalhmachhuani (V.sec.)
            Bible Quiz  leh lawmman hi Cir. Manager Pu.C Lalnunsanga hnenah thehluh a, lam thin tur a ni.

PAVALAI  PROGRAMME

A hmun       : Vestry
A hun           :11.10.12 (Ningazan)
Hruaitu        :Pu T.K Manga
Tantu           :Pu Vanlalfela
Sermon: Pu VL Zidinga Sailo

KTP  HRIATTIRNA

            KTP inkhawma tirhkoh chawmna bawm dawh thin hi inkhawm thawhlawm pangngai a ni lo a, tirhkoh chawmna bawm a mi hi chu Missionary chawmnan a hman a ni a, thawhlawm pangngai nen a ngaihpawlh loh tur a ni e.

PRESBYTERY  AH  ZAI

            Aizawl chhim Presbytery vawi 34 na Kulikawn kohhran a neih mekah nizan inkhawma kan kohhran zaipawl chu an zai a, Pathian fakna hla “Ka thinlung sualin” tih hla chu mawi takin an rem a, Pathian hruaina leh awmpuina a tha taka an zai thei hi a lawmawm hle.

MOTOR FITNESS, ROAD TAX, LICENSE LEH REGISTRATION THLENGIN MOBILE PHONE HMANGA HRIAT THEIH A NI TA..
            Transport Department chuan Director office-ah lirthei neitute’n SMS hmanga Road Tax leh Fitness thihhun zawh theihna a hawng thar a, Mobile phone hmangin Road Tax pek hun tur pawh a hriat theih tawh dawn a ni.
            He ruahmanna hmang tangkai tur chuan mahni mobile number la thehlut lo zawng zawngte chuan DTO Office tin-ah thehluh tur a ni.
            SMS hmanga fitness chungchang hre duh chuan hetiang hian Mobile Phone number 9212357123-ah thawn tur a ni: VAHAN MZ FIT MZO1D1234
            Road Tax chungchang hre duh chuan: VAHAN MZ TAX MZOID1234




NIHLIAP  BO
            Nihliap tibo chuan a awm dan diktak sawiin a rang lamin Pu Zonunmawia (V.sec) te inah lam tur a ni e.
ELECTRIC  BILL
            Upa R. Lianzinga group te chuan electric bill vengchhungah an rawn khawn leh dawn a, vengchhung mipui pek tir thin tute zawng zawng  chungah lawmthu kan sawi rualin min pek tir leh ngei turin kan ngen nghal bawk che u a ni.
            Tin, a reciept pawh a duh tan a pek chhuah theih reng a, a duh chuan hruaitute hnenah emaw a khawntute hnenah emaw lo in hriattir mai ni se a lawmawm ngawt ang.
Sd/- Secretary
R.ZODINSANGA
HRIATTIRNA
            Synod Presbyterian Bible Schoolah Bible zir duh tan dilna hun hawn mek a ni a. A dil duh chuan Bible School Sikulpuikawnah dilna form hi lakchhuah a kohhran lehkha thil tela dil tur a ni. Hrechiang duh chuan Kohhran secretary hnenah zawhfiah theih a ni e.
YMA  GENERAL  CONFERENCE
            YMA General Conference vawi-67 chu Kawrtethawveng ah ni 23 - 25 hian neih a ni dawn a, member te a tam thei ang ber kal turin kan in ngen in kan in hriattir a, kal man hi Branch in a tum ang. Kal tum te chu dt 17.10.12 ai a tlai lo vah heng mi te hnenah hian in report theih e. Vanapa Section ah Pu C. Lalzarliana, Chawngbawla Section ah Pu Lalpianthanga, Taitesena Section ah Pu M.S Dawqngliana.
            Tin, Ramhlun Sport Complex leh Ramhlun veng thar  leitla hniam te tanpuina tur veng chhung in tina vehbur kan khawn kan hmuh zawng zawng kha Rs10475 a ni a, veng chhung mipui te hnenah lawmthu kan sawi tak meuh a ni.


Tualchhung
,Pi Lalhmingliani w/o Lalbiakmawia.(V.Sec) chu damlohna a vangin Alpha hospital ah enkawl mek a ni.

,Zothansangi d/o Pu B. Lalrinzaua (Ch.sec) chu damlohna vanga Zemabawka damdawiina enkawl a nih hnuin a lo chhuak.

,Pi Zothani w/o Uddin-a (V.sec) chu damlohna avangin damdawiinah enkawl mek a ni.

,Pu T. Lalrinthanga h/o Pi Zuii (T.sec) te chhungkua chuan khawilo vahvel nan Bike (Super Splendor) thar an lei

HRIAT ZAU NAN
          Bar Code chhiar dan. Bar Code a tir Digit thum emaw hnih emaw hi i en ang a, a lem ami ang hian:
890 : made in India
690,691,692 : made in China
00-09 : USA and Canada
30-37 : France
40-44 : Germany
471 : Taiwan
49 : Japan
50 : Uk
Entirnan, hei hi 690 a ni a, China siam tihna a ni.





ELECTRIC COMPLAIN NA
            Kan veng chunga electric kan neih mumal loh emaw line a chian loh a kan complain na tur telephon no te. 03892322622, 038923276631

VAWIIN KHAWCHIN
A lum lai berin      : 270 C
A vawh lai berin    : 210 C
            Ruah sur lo turin kan source lakna chuan a sawi.



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE KTP SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 300

Sunday, 7 October 2012

Mipui Aw 7.10.2012


MIPUI AW
Vol. XVIII Issue No. 41 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.7.10.2012


VAWIIN CHANG VAWN

            Pathianin khawvel a hmangaih em em a, chutichuan a fapa mal neih chhun a pe a, amah chu tupawh a ring apiang an boral loh va, chatuana nunna an neih zawk nan.Khawvel thiam loh chantir turin Pathianin a Fa khawvelah a tir lo, khawvel amah avanga an dam theihna turin a tir a ni zawk e.“Tupawh amah ring chu thiam lohvin an awm lo vang, tupawh ring lo chu tun apangin thiam lohvin an awm, Pathian Fapa mal neih hming an rin loh avangin.
-Johana 3:16

KOHHRAN PROGRAMME
7.10. 2012 (Pathianni)

Chawhma S.S inkhawm

Tantu           : Pi F.Laldawngliani

Chawhnu

Thusawitu   : Upa Zonunmawia

Zan Inkhawm

Thusawitu   : Pu Siamliana

KTP PROGRAMME
 Dt. 8.10. 12 (Thawhtan zan)

NEIHTHIL THEHKHAWM

Hruaitu           : Nl C.V.L .Biakzuali
Tantu              : Tv.C.Lalhmangaihsanga

October thla zai hruaitu turte
Hla hruaitu    : Pu Lalduhkima
turte                  Tv F.Laldingliana
Musician         : Pu Lalremruata
                          Tv. Zomuanpuia

VAWIIN  TLAI   FELLOWSHIP

A hmun    :  S.S Hall
Hruaitu     : Tv Lalhmangaihzuala
Tantu        :  Nl Zorinpuii



           

SERMON
ISRAEL-TE KHAWVEL

            Pathian hnam thlan Israel-te hnam anga an lo dinchhuahna leh Pathianin ram a pekah ngei khawsa thei tura Pathianin a hruai dan han ngaihtuah hian A thutiamah a rinawm zia leh a ropuizia a lang chiang hle mai.
            Pathianin Abrahama hnenah thu a thlung a. A tiam ram  chu a mit ngeiin a thlir tir (Gen 13:15) atanga Abrahama thlah Israel-te Pathianin a tiam ramah ram ropui tak an din a, Lal Saula Gilgal-a nemngheh (ISam 11:15) inkar chu kum 970 vel lai a tla a. A hun chhung rei deuh mahse thu tiamtu rinawmna a lang chiang hle.
            Mahse lalte bawhchhiatna avangin Israel ram ropui tak chu kum 90 chuang erhawrh chauh dingin a inthen ta, A chhim lam Juda leh Benjamin luah chu Juda ram a ni ta. A hmar lam hnam 10 luah chu Israel ram tih a ni ta.
            Israel ram chu lal 19 hovin kum 200 chuang awrh a ding a. Hemi chhung hian an ram pawh a hmuingilin an hlawhtling a, Pathian enkawlna pawh an dawng nasa. Mahse an hlawhtlinna chu an mahni nawmna atan mai leh Pathian huat zawng tih nan an hmang ta a. Pathian thinurna an tawng baw ta. Chutih laia sawrkar chak Babulon ram ropui dawlh zotu Assyria chu talhtumah hmangin Pathianin Israel hnam 10-te chu a tidarh ta. Assyria lal Tiglath-Pileaser III ram awp dan (colonizing scheme) hmangin an sakhuana leh culture hmang thei lek lo tura dah darhin sala hruai an lo ni zo ta. Pathian thinurna tawng buak palh hi thil hlauhawm tak a va ni tehlul em.
            Juda ram pawh lal 20 neiin kum 340 chuang a din hnuah Assyria laka hel hnehna chang ta Babulon-in rawn hneh ve leh in, Pathian thu an awihlohna rah sengin sala hruaiin an awm ve lah ta, Juda lal ram pawh alo kin ve leh ta. Mi ramah hrehawm takin mahni ram ngai ngawih ngawihin sala hruai an ni zo ta. Pathianin a mite kumkhaw ram hlun tura a pek chu a lo tawp lailawk ta rih a ni.
            Tihdarhin an awm a, awmna apiangah ‘Juda uicho” tih hlawh in, suat rem thak tuma beihna rapthlak tak tak pawh tawk thin mahse, Pathianin Abrahama hnehah thu a lo thlung tawh miau a. A la awm chhunte chu finna leh remhriatna a thuam a.Kum 1914-1918 inkara khawvel indopui I na alo chhuah meuh chuan British ram ropui pawh Juda pa thluak tello chuan silai hlo a siam thiam thei ta lo. Dr Chain Weizman  Juda pa finna azarah hnehna British chuan a chang thei ta. Hemi avang hian Juda ho chuan Palestine ramah awm hmun bengbel lehin, darhsarh ho pawh haw khawm lehin British awpna hnuaiah zalenna kawl a eng tan ta. Kum 1948 may ni 14 ah British-in Palestina a awpna a hlih rualin Israel ram chuan Independence a puang ve ta a ni.
                       

EDITORIAL  BOARD

              (
Editor :
Tv.PC.Vanlalhriatpuia         - 9862732381
Jt.Editor:
Pu R. Lalmuanpuia               - 9612159842
News Editors :
Tv.RLalzamlova                   - 9612413196
Tv.R.Zodinsanga                  - 8974743073
Tv.F.Laldingliana                 - 9862378567
Tv.Lalhmangaihzuala          - 9862846345
Circulation Manager:
Pu.C.Lalnunsanga                - 9612413287

Editorial.........?
            Duhthawhna rilru atang a thlir chuan vengchhung kan vawn thianghlim dan hi tlemin ngaimawh tur ala awm deuh a. Y.M.A section- tin ten mahni huanmhhung theuhah bawlhlawh bawm an khai theuh a, mipui teh kan la hmangthiam tawk lo niin a lang a. A bik takin dawr kawtah te, bus leh Taxi stand-ah te hian mi kan tam thin a, tlemin inthlahdah a lo awl deuh pawh a ni ang e, mitin ten kan thil eina kawr te, kuhva eina nawi awmthei te, meizial bung te leh bawlhlawh nawi han paih mai awlsam chi ang zawng zawng te hi bawlhhlawhbawm ah paih hram hram i tum thar leh theu ila a tha ang e.
            Tin, bawlhhlawh paih motor ah bawlhhlawh kan paih reng rengin fimkhur taka paih thin ni ta bawk sela, paih liam palh hian motor dinna kawtte tan tihfai leh a buaithlak a, bakah kawngdung a tih thianghlim loh  thin avangin fimkhur bawk ang u. Bawlhhlawh paih motor-a paih ve lo te pawhin kan bawlhhlawh paih te hmun dang ti bawlhhlawh zaulo thei ang ber turin i fimkhur tlang bawk ila a tha ngawt ang.
            Kan vengchhung hi vengdang miin min enkawl sak dawn lova, keimahni kut a ni tih i hre thar leh theuh ang u.


ARTICLE
CHÎNDAWKLAK ŢHALO

            Mitin mai  hian kan nîtin nun hmanah hian thil chîndawklak ţhalo (Bad habit) hi kan nei ţheuh âwm e. Hetiang chîndawklak ţhalo kan neih ţhin hi min lo hrilh hretu emaw tu hnênah emaw lo sawitu an awmte a nih loh chuan mahni inhriat hi a har hlê ţhin rêng a ni. Chuvangchuan ka ngaihmawh thil tlêmtê ka’n thai lang ve ang e.

1) A ţha ang e: A thupui aţang ringawt pawh hian kan hman dân kan inhre ţheuh âwm e. Kohhranah te, Khawhar inah te, inneihnaah te, puipunna hrim hrimah leh information mike-ah te thlengin he ţawngkam hian hman a hlawh hlê mai a. He ţawngkam hi kan ngaihtuah chian loh vânga hmang nge kan nih kan uar ve hrim hrim zawk pawh ka hre lo, mi puitling ve tak taka ka ngaihte leh kohhran leh khawtlang hruaitu tam tak pawhin kan hmang uarin Sentence tâwp apianga hmang tâwk lah bo lo. He tawngkam hi Sentence tâwp apianga hman hi thil mâwi ber a ni hran lêm lo a, hman ziah chi lah a ni hek lo. A bîkin kan vêng hian kan uar bîk nîte pawhin ka hria, vêngdangah hian he ti êm êm a an hman ngâi pawh ka hre lo. Veng hrang hrang leh khaw hrang hrangah te, function hran hranah te pawh. Entirnan, ‘Thilpek lakkhawmna lo nei ila a ţha ang e’ han tih aichuan ‘Thil pek ilo lakhawm ang u’ ti mai ila a fuh zawk lo maw?’. ‘A tam thei ang ber thawkchhuak ila a ţha ang e’ tilo hian ‘A tam thei ang ber i thawk chhuak ang u’ te tita zâwk ila a fuh zâwk lo maw? ‘A ţha ang e’ han tih reng mai hi chu a chaltlai lutuk deuh lo maw? A ţhatna êm êm a awm chuan si loh phei chuan ţawngkam chuangtlâi tak a ni. Amaherawhchu a hman hun erawh a awm nameuh mai, hman hun erawh kan hriat fo a ţha âwm e.

2) Lâwmthu sawi kan bâ: He ţawngkam pawh hi an hman fuh loh ka hre leh zauh zauh ţhin. Vawi khat chu khawharin kan kal naah in neitupa hian thu a sawi a, “In chungah hian lâwmthu sawi kan ba nasa êm êm a ni” a ti chhên mai a, lâwmthu pawh chu a sawi ta chuang lêm hlei lova, a bat thu chauh kha a sawi a, ka rilru tê tê chuan, “ Âw… lâwmthu chu sawi ta hlê hlê la ka lo ti a.” Lâwmthu sawi kan bâ a nih chuan lâwmthu chu sawi nghal mai a rem chân viau zawk ka ring. Hetiang ang deuh hi chîng kan awm fo ţhin bawk.

3) Mi hmâa thusawi zâwi lutuk: Hetiang mî hi chu kan vêngchhûngah ngei pawh ka hre ţeuh mai. Khawhar inah te, puipunna chi rêng rêng leh kohhran inkhawm hêng nilai zan thupui sawi te leh inrinni zan thusawi te leh ţawngţai thupui thawh te thlengin; a sawitu pawhin a thu sawi chu a hre bîk dâwn a mawn’ lê? tih mai tur khawpa zawia an han sawi ţhin hi chu thil chîndan mawilo tak a ni. Mi hmâah kan ding a, thu kan sawi anih chuan; a lo hre tura kan duhte zawng zawng hriat phak turin sawi chîng tawh ila a finthlak viau ang.
                        Hêng kan sawilan tâkte hi kan lo ni emaw, kan thiante an lo ni emaw, kan chhungte an lo ni emaw anih chuan inhrilhhria ila, chîng dawklak chhunzawm tawh lovin nitina inzir tur kan ni tih in hre reng chungin in siam ţhat nan hman i tum hrâm hrâm ang u.

 




HRISELNA HUANG

SLIPPED DISC
(chhunzawmna)
-Pricilla Zodinpuii.
            Kar hmasa lamah alan chhuah dan sciatica kan ziak tawh a,tun tumah chuan slipped disc kan tih hi eng chiah nge anih a tawi thei ang berin kan sawi ve leh dâwn a ni.
Disc chu enge?
            Disc chu kan hnungzang ruh inkar tinah a awm a, chuvângin a hming pawh intervertebral disc tih a ni. Kan chêt zawng a kan hnungzang ruh innêk chhe tur veng tu a ni a, a bial a ni a, ruhno kan tih mai cartilage in a siam a ni. A laiah gel ang tak thil chikhat nucleus pulposus a awm a, hei pawh hi kan chet velna ah a tangkai êm êm a ni.
Chhan hrang hrang leh chhan hriat loh vang pawn he disc hi a keh in a chhe thei a, chutianga a awm chuan a laia gel ang tak hi alo chhuak a, alo char a, chu chuan a bula nerve kha a nêk chep a,chuvângin a hmaa nâ kan sawi tawh ang sciatica kha a lo awm ta thin a ni. Tin, he disc hi hnungzang ruh leh ruh innek tur vengtu kan tih angin, a lo chhiat chuan ruh leh ruh a innêk a, sciatica mai bakah ruh natna arthritis a thlen thei bawk a ni.
            Hnungzang ruh hnuai lam lumbar vertebra palina leh pangana inkar ah a awm tam ber a, nghawng ruh cervical vertebra pangana leh parukna pawh a awm thei a ni. Nghawng ruha a awm hian a lan chhuah dan a dang deuh a,dar leh nghawng leh banah a na thung a ni.
MRI(Magnetic Resonance Imaging) in enge a tih theih?
            Hei hi kan hriat thiam dan tur chuan thlalakna ang mai ani a, a na lai leh khawilai tak nge chhia tih hriatna a ni e.
Engtia enkawl tur nge?
            Kan sawi tawh angin hetiang nâ neih chuan ruh doctor hnenah inentir vat tur  a ni a. Damdawi eia dam hlen thei a ni lo a,mahse a nâ leh a zual zel tur chu a ti reh ve thei a, mi thenkhatah chuan zai kher pawh ngaih loh chang a awm ve thin. Tuilum a deh te, exercise lakte pawhin a nâ chu a ti zia awm thin.
            Hetianga a reh loh chuan zai kha a tha ber. Inzai tih vâng hian pawngpaw hlauh ngawt tur a ni lova, disc chhe lai siamthatna mai zawk a ni. Chuvângin hetiang natna nei kan awm anih chuan kan Doctor te râwn ang zel kha tha taka zawm i tum tlang ang u.


BIBLE QIUZ NO. 41
iI SAMUELA BUNG 6-10

A Kâr âwl dah khat rawh :

Q1.Tin, Pathian bâwm chu tawlailir tharah an dah a, tlânga _________________ in ata an la chhuak a: Abinadaba fapa Uza le Ahioa-te chuan tawlailir thar chu an khalh a.
Q2.Tin, nathana chuan lal hnênah, “I rilrua awm ang tak chuan ava ti rawh, _____________ i hnênah a awm alawm,” a ti a.
Q3.Davida chuan Luia a ram la leh tûra a kal pahin ____________ lal Rehoba fapa Hadadezera pawh a bei a.
Q4.Tin, lal chuan, “Pathian khawngaihna ka tihlan theihna tûrin Saula chhûngte zinga mi an la awm lawm ni le?” a ti a. Tin, __________ chuan lal hnênah, “Jonathana chuan fapa pakhat a la nei a, a ke pawh a bai nghe nghe,” a ti a.
Q5.Nimahsela Amona thlahte puipaho chuan an pu Hanuna hnênah chuan, “Davida hian i pa a zah avângin i hnênah thlamuantu a rawn tir niin i ring em ni? Davida hian amite hi khuate rawn tiche tûra thlitlai leh ________________ tûrin i hnênah a rawn tira nai lawm ni?” an ti a.

A bung leh Châng dah rawh :

Q1.Tin, Israela thlahte zawng zawng zinga ka kalna zawng zawngah pawh, ka mi Israelte chawm tûrathu ka pêk rorêltute hnênah, ‘Engati nge sidar thingin in min saksak loh,’ tiin ka sawi ngai em ni?
Bung: ...............          Chang: ....................
Q2. Tin, Hadadezera khua Beta atangte, Berothai atang tein Davida chuan dar tam tak a la a.
Bung: ................         Chang: ....................
Q3. Chutichuan lal chuan Saual chhiahhlawh Ziba chu a ko va, a hnênah, “Saula thil zawng zawngte leh a chhûngte zawng zawngte thilte chu i pu fapa hi ka pe vek a ni.
Bung: ................         Chang: ...................
Q4. tin, mi dang zawng zawng chu aunaupa Abisaia ktuah adah vek a, Amona thlahte bei tûrin tanhmun a siam bawk a.
Bung: ................         Chang: ...................

Hming : ......................................................
Section : .....................................................

BIBLE QUIZ  NO. 40 RESULT

Chhanna lut zawng zawng : 2
Chhang dik vek : 2

Lawmman dawngtu   : Ruthi Lalchhanhimi (T.Sec.)

            Bible Quiz  leh lawmman hi Cir. Manager Pu.C Lalnunsanga hnenah thehluh a, lam thin tur a ni.

PAVALAI  PROGRAMME

A hmun       : Vestry

A hun           :11.10.12 (Ningazan)

Hruaitu        :Pu T.K Manga

Tantu           :Pu Vanlalfela

Sermon: Pu VL Zidinga Sailo

KTP LAWMTHU SAWINA
            Ni 2.10.2012(Thawhlehni) khan Pu R Zohmingliana te huan sâma hnatlang neih a ni a, member thawkchhuak zawng zawng chungah Branch Committee chuan lawmthu a sawi tak meuh meuh e.

KTP BIAL HUAP INTHLAWH
            Nimin ni 6.10.2012 (Inrinni) khan Bial huap inpawh tawn nan Hlimen Pastor Bial leh Lungleng Pastor Bialte chuan Join Fellowship neih a ni a, kan veng atang pawhin Male Voice an zai.

A izawl District Telephone Numberte:
1)AIZAWL PS 0389-2301497 / 2322319 (9 PS, 2 OP)
2)KULIKAWN PS 0389-2317492
3)BAWNGKAWN PS 0389-2340958
4)SAKAWRDAI PS
5)DARLAWN PS 0389-2569342
6)SAITUAL PS
7)SAIRANG PS 0389-2568209
8)VAIVAKAWN PS 0389-2342303 / 2346770
9)SIALSUK PS 0389-2571343
10)LUANGMUAL OP 0389-2341463




ARCHIVE:

PU ZOSAPHLUIA HOVA KOHHRAN COMT. THUREL:
1. Pulpit bulah tumahin Lamkhuang um tawh loh tur, Chairman tan a rimchhia.
2. Pulpit hnuaiah vawkpuiin no a neihin a neituin lak vat zel tur, Chairman tan a rimchhia.
3. Inkhawm laiin Chairman-in Fu feh tawh loh tur, naupang tan a rualawhthlak thin.
4. Inkhawm laiin Bawng insi a awmin inkhawm zawng zawng tlanchhuah vek tawh loh tur.
5. Inkhawmnaah khuang nei zawng zawngin ken vek tawh loh tur, khuang 10 vel a awm chuan a tawk.

KOHHRAN  HMEICHHE  PROGRAMMEE
            Ni 9.10.2012 (Thawhleh zan) dar 6:30 hian pawn lama hriattheih tura Bible chhiarchhuha hawnna neih tur a ni.
A hmun: Biak In
Hruaitu: Pi Lalchhingpuii (Chairman)
Thilpek Lakkhawm
            Tawngtai rual neih hnuah Sunday School Hall-ah Bible chhiar chhunzawm nghal tur a ni. Kohhran Hmeichhe member lo pawh a thei apiang chhiar tura sawm kan ni.
LAWMTHU  SAWINA
            Kan fapa Gedion Malsawmtluanga  (V.Sec) chuan ni 20.9.2012 (Ningani) a min boralsan na-a min lainat a min khawngaih tu te, a nat chhung zawnga nasa taka min tanpui a, sum leh pai leh tha leh zung nasa tak senga kan chunga in hmangaihna in lantir na zawng zawngah kan lawm takzet a ni. Mimal tin chungah lawmthu kan sawi seng lova, he chanchinbu kaltlanga lawmthu kan sawina hi kan lawmthu sawinaah min pawm sak turin kan ngen che u a, Pathianin a let tam takin rul che u rawh se tih hi kan tawngtaina a ni e.
In khawngaihna dawngtute
Laltlana te chhung.
            * Hmangaihna diktak chu a kawng a rual rem ngai lo.
- William Shakespear

Tualchhung
,Pu Zodinliana h/o L.T.I. te chhungkua chu Pu L.T.Mawia te in atangin Pu Ng.K.Sailo (V.Sec) te inhnuaiah an insawn.

,Pu Zodingliana h/o Ruati te chuan Pu J. Lalrinliana (T.Sec) te in atangin Pu LT.Mawia (V.Sec) te inah an in sawn.

Zanin EPL inkhel turte:

Southampton Vs Fulham  (6:00)

Liverpool Vs Stoke City (7:30)

Tottenham Vs Aston Villa (7:30)

Newcastle Utd. Vs Man. Utd. (8:30)

FORMULA 1

            Japanese Grand Prix (Suzuka) chu vawiin hian an tlan ang.  M.Webber (Red Bull) hamsa berin,   L.Hamilton (McLaren) in a dawt ang  a, S.Vettel (Red Bull) pathumnaah a awm ang.

LAWMTHU  SAWINA

            Keini Saikhamakawn DPO (rualbanlo pawl) te chuan vengchhungah pawl sumtuak nan Hatkora leh Nimbu tui kan rawn zuar a, vengchhung mipui te tlawmngaia min lo dawr a, min khawngaih tute zawng zawng chungah lawmthu kan sawi tak meuh meuh a ni.
            Mitin hnenah lawmthu kan sawi seng lova, chanchinbu a lawmthu kan sawina ah min lo pawmsak turin kan ngen nghal bawk che u a ni.
Sd/-
President
DPO, Saikhamakawn

VAWIIN KHAWCHIN

A lum lai berin      : 260 C
A vawh lai berin    : 230 C
          Zing lamah ruah 1mm a tla ang a, chawhnu lamah 4mm, zan lamah 4mm a tla bawk ang.
Source : Weatherforecast.com



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE KTP SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 300