Saturday, 9 July 2016

Mipui Aw 10.7.2016

MIPUI AW
KARTIN CHHUAK
Vol. XXII Issue No. 28 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.10.7.2016

KOHHRAN PROGRAMME
Ni 10.7.2016 (Pathianni)
Chawhma Inkhawm
|antu              : Pi Laithangpuii
Zirlai 25-na    : “ Thlarau Thianghlim leh Chhandamna”

Chawhnu Inkhawm
Thuhriltu: Pu Siamliana

                        Zân inkhawm
Thuhriltu: Upa R.Lalngena
            Zan Inkhawmah hian Bial Masihi Sangati rawngbawlna Campaign minute 15 hun hman a ni ang. Campaigner:-Upa R.Thangmawia, Fin. Secretary 

K|P INKHAWM PROGRAMME
Ni 11.7.2016 (Thawh\anni Z^n)
Hruaitu           : Nl. Lalrinchhani
|antu              : Tv. Lalhruaitluanga
                         s/o Upa Lalzuiliana
Thuhriltu       : Pu Lalchhandama
Thilpek lakh- : Nl. Lalmuanawmi
awmtute           leh Nl. Vanlalruati
Zai hruaitute  : Tv. C. Laldinpuia
(1-15 July)  leh Tv. Abraham Lalnunthara
Key Boardist  : Tv. R. Lalawmpuia

KOHHRAN HMEICHHE
 INKHAWM PROGRAMME
Ni 12.7.2016 (Thawhleh Z^n)
            Kristian Chhungkaw pual hun hman a ni ang.

KOHHRAN PAVALAI
INKHAWM PROGRAMME
Ni 14.7.2016 (Ninga Zan)
Hruiatu         : Pu H. Remtluanga
Tantu             : Pu C. Lalremruata (Mafela)
Thuhriltu      : Pu Lalrinpuia
Khuangpu    : Pu C. Zakhuma leh
                         Pu T. Lalrinthanga
Thilpek lakhawmtu:Pu Lalthanhranga Ralte

SERMON

CHANNA A NI LO
“Kei atan zawng nun hi Krista a ni si a, thih pawh hlawkna a ni.” (Philppi 1:21)

            Sual avangin hliam i tuar a, natna hrehawmna leh manganna te, sawi chhiat leh hmuhsitna tinreng nen, chu mai ni lovin i nunhlui kalsanin Lal Isua Krista nun thar tho leh nun i \awmpuia chin khawvel i thlir a, tam tak ch^n ah i inngai tiraw? A dik alawm khawvel kan thlir chhung chuan kan tih \hin te kan lo ti leh \hin, mahse Lalpa avangin ti thei tawh lo dinhmunah kan lo awm tawh si a, mahse chan ta viauah kan inngai a ni thei, tichuan rethei leh malsawmna dawng ta lo ah kan inngai \hin.
            Mahse i ch^n lo asin, sual i bawiha i tang Lalpa’n a chhanchhauk che a, chatuan hremhmun a kal tur chu chatuan nun i lo nei zawk a ni lawm mi? Engatinge ch^n ah i la inruat, thlir tur dik Lal Isua Krista hi thlir la lawmna hlirin i lo khat ang. A hmangaihna  nasat em avanga a neih chhun pawh ui lo tu Lalpa hi thlir zawk zel ang che aw. Kan hmangaih ten min kalsan a, khawvel sum leh pai kan hmuh \hin Lalpa duh lo dan te kan tih a lo rem tawh lo a, kaqn kalsan a, mahse maw ch^nna a ni lo. Nunna kan neihna tur zawkin a ni lawm mi chungte chu kan kalsan ni?
            Lalpa’n kan tan hun min buatsaih sak a, chatuana nunna lallukhum ngei chu kan tan min pek a tiam asin, a ropui zia hi mihring finna hian a sawiin a ngaihtuah chhauk zo lo, chu hmun chu i ta a ni asin. Engtik lai pawhin chu hmuna lut thei turin a sawm che a, i lo chhang ta a, Lalpa lawm dan tur leh a hlim tur zia i lo ngaihtuah ngai em? Chuti chung chuan khawvel thil te chu ch^nah i la inngai dawn chauh em ni? Saul avanga i hliam tawrh te natna leh hrehawmna te awm tawh lohna hmun zawk chu thlirin ch^n ah i la inngai thei dawn em ni? I nu pum chhunga i awm hma pawh a hre tu che Lalpa hian i tana \ha tur chu a hria asin, amahah engkim hlanin nghat la, aman a ti vek dawn asin.
            Khawvelin nun hlimna thuruk a pe thei lo che a, sum leh pai leh khawvel hausakna zawng zawng pawhin a lei theih loh chatuan nunna Lalpa’n a pek che hi ropui i ti lo em ni? Lal Isua nun nei tluka hausakna dang a awm dawn chuang em ni? Thingzaina in an zai bung, meipui leh khandaih an hmachhawn, mahse an zam lo asin, an tan chatuan nunna zawk chu thlirin an natna te chu Lalpa’n a lo ti dam tawh zawk dawn  tih an hri a, huaisen takin an kal a, Setana chu Lalpa zarah an hneh zel \hin.
            Saruakin i lo piang a, Lalpa hnenah saruak v>kin i let leh dawn, ch^nna tur a awm lo asin, i tan thih pawh hlawkna rangkachak khawpuiah tlantu Lal Isua Krista fakin nunna lallukhum khumin ch^nna ni lovin nunn neiin i fak kumkhua tawh zawk ang. 

                                                     
EDITORIAL  BOARD

Editor :                               f             
Pu R.Lalmuanpuia          9612159842
Jt.Editor:
Tv. F.Laldingliana           9862378567
News Editors :
Pu Tommy Zirnuntluanga   9862913684
Tv. Laldinpuia                         9862813325
Tv. Pc.Vanlalhriatpuia   9862732381
Tv. Lalnunzira                         9862664253
Tv. Lalzirliana                         9862381918
Circulation Manager:
Tv.Lalrinawma Sailo       8974945579
Nl. C.Zosangliani        8731005507
Editorial.........?


CHHELNA
            Kan Pathian chuan Amah ringtute hi hlim tak leh a nuam zawng lam zâwng ringawtte, kan thiltihna kawng tinrêngah hlawhtlinga vânnei reng turte leh amah avânga ropuina chang reng turin min ti rêng rêng lo. Krista avânga tuar tûrte, chân tûrte, mualphona thleng pawha hmachhawn tûrin min buatsaih a ni tih hi kan pawm  a, chumi kawng zawh ngam tura ringtute kan inbuatsaih a, chhelna kan neih a \ul hle mai.
            Tin, he khawvela kan awmchhûng hian natnate, lungngaihnate, thlaphânnate pawh kan tawh tûrin Pathianin alo dah tel bawk a, ringtu chhungkua ten thihna kut vawt a pumpelh bik hauh lo, lungngaihna leh thlaphân manganna in a chîm buai reng tho mai; Pathian remruat a nih tlat avâng a ni. Nimahsela englâipawha min vênga min awmpui rengtu Pathian chuan natna leh manganna ruama kan awmlai pawhin amah ringtu te chu chhel taka tuar thei turin min pui zawk \hin a ni.
            Hebrai ziaktu chuan, ‘chhel taka a tuar chhuah hnûin thil tiam chu a hmu ta ngêia,’ tiin  alo sawi ang hian, Kan tum ram thleng tur hian chhel takin i awm ang u.

ARTICLE
RÛL CHUK CHUNGCHANGA HRIAT TUR PAWIMAWH
            Mizoramah hian rûl chi hrang 50 chuang an awm tih chhinchhiah (record) tawh a ni a, chi thar la hmuh belh zel a ni bawk. Chung rûl zîngah chuan tûr (venom) nei chî chu chi 8 awm anga sawi theih a ni. Tin, India ramah hian kum tinin rûl tur neiin a chuk vawi 2,50,000 vel thleng \hin anga chh<t a ni a, chung zinga vawi 50,000 vel chu thihna thlen khawp a ni. Rûl chuk zawng zawng zînga zaa sawmsarih (70%) hi rûl tûr hlauhawm lo chuk a ni. Rûl tûr neiin a chuk zaa sawmnga (50%) hi tûr tichhuak kher lo chuk (dry bite) a ni a, a bak zaa sawmthum (30%) chauh hi thihpuina tham tura chuk (lethal dose) a ni. Chungho pawh chu damdawi nena enkawl awlsam takin a dam thei. Rul chuk ka haw lo tih hriat chian loh vang mai mai a ni. Mihring zingah rul tur haw lo kan awm lo.
            Heng bakah hian hriatna thazâm leh lung hnathawh tibuai thei tûr (neurotoxin/cardiotoxin) pai chi (rûlngân, rûl-thi-hna, chawnglei, khuavangrûl etc.) bîkah chuan a chukna hmuamhmä leh a vël chu tâwt lutuk lova tuam a \ha. Mahse, cytotoxin/haemotoxin tûr (tisa ei chhe thei) nei chi rûl (rûltuha, rûlmuk, etc)-ah chuan tuam loh a him.
            Rûl chukna pemah hian a malin emaw, a kawpin emaw rûl ngho hmuamhma a lang \hin. Rûl chukna hmuamhma bul velah emaw, a chukna hmun azirin bân emaw, ke emaw dung tluanin a na-in a vung vak \hin. Chilthli a tla a, an chil a phuan a, luhai leh luakchhuakin an awm a, an pumthuar a na-in an tha a khawng a, an khua a sikin thawk an harsat a, an marphu a rangin an mut a chhuak a, an lu a haiin nikhaw hre lovin an awm thuai thei a, damdawi in hnai ber panpui vat a \ha ber.
Tih loh tur:
1) |âwn/hren khalh (Tourniquets) loh tur : Rûl chukna hmuamhmâ chu hruiin emaw, puanin emaw tawnkhalh hauh loh tur.
Rûl tûr dang tur khawp chuan thisen kal thei lo khawpa hren täwt a ngai a, chutianga kan hren chuan thisen a kal theih loh avangin zai (surgery)-a, tan a ngaih phah hial \hin. Midangin an lo hrêng tawh a nih erawh chuan damdawi in thlen hma chuan phelh tawh loh tur a ni. Mi thiam bik (medically qualified) kan nih loh chuan tih ve ngawt loh tur.
2) Zai hawn loh tur : Rûl tûr lak chhuah/tihchhuah duh vanga a chukna hmuamhmâ zai kak hi tih miah loh tur.
Rûl kâah hian a tûr mai bakah natna hrik tam tak a awm a, a hmuamhmâ zai hawn belh hian natna hrik luhna remchang (chance) a tihsan mai bakah a tuartu tân a na thlawn mai a ni.
3) Fawh/hip chhuah loh tur : A chukna hmuamhmâ zai hawn hnu chuan rûl tûr chu fawh/hip chhuah loh tur.
Rûl tûrah hian chemical chi khat ‘Hyalurondase’ a awm a, chu chemical chuan rûl tûrin taksa a luh rualin hriatna thazâm (nervous system) leh lung hnathawh (cardiovascular system) tibuaiin lung (heart)-ah rang takin a sem darh nghal \hin. Minute 3 ral hnuah phei chuan a tûr lût zawng zawng atanga 0.1% (hmun sangkhata \hena hmun khat) pawh a hîp chhuah theih tawh loh.
4) Silfai loh tur : Rûl chukna hmuamhmä bul vèlah hian rûl tûr leh rûl ka chhûnga natna hrik a kai tel \hin avangin sil loh a him ber. Sil zawngin heng rûl tûr leh natna hrik kai hi taksa pem dangah tih luh palh a awl em em a, chutiang a nih hlauh chuan hmun hnihah kan chuktir tihna a ni.
Tih tur:
Rûl chuk enkawl dan pawimawh hmasa ber (first-aid) leh vantlangin kan tih theih chu hetiang hi a ni:
1) Chuk nawntir/mi dang chuktir loh tur : A damlo (tuartu) leh a vela awm te a chuk tawh loh nân fimkhur a pawimawh. Rûl chu thah emaw, man emaw kher tum loh tur a ni a, \ha taka tleng bo tir mai a \ha.
2) Rilru fîm put tur : Damlo chu a chi-ai loh nan \awngkam leh aw (voice) zaidam taka thlamuan tur a ni. A chi-ai a nih chuan a lungphu a rang a, rûl tûr hnathawh a tichak \hin. Damlo awm dan (position) chu a hahdam thei ang bera siam rem a, hahdam taka awmtir tur a ni.
3) Phelh thâwl tur : Rûl chûkna hmuamhmâ leh a vel chu nasa takin a vûng \hin a, chuvangin an thawmhnaw inbel lai phelh thawlsak tur a ni a. A chukna hmun azirin a sana, ngûn, zungbun, pheikhawk, etc. hlihsak thuai thuai tur a ni.
4) A taksa siam rem tur : A chukna hmuamhmâ chu a lung (heart) aia hniama awmtîr tur a ni a, hahdam leh che lo thei ang bera awmtir tur a ni .
5) Hmanhmawh tur : Second tin kha nunna leh damna inkar hriltu a ni thei, phîlî lo leh chi-ai si lova chet zung zung a \ha. A rang thei ang berin damdawi in panpui a \ha ber (Damdawi in hi mêl tam taka hla pawh ni se, theih anga ranga pan mai tur a ni).
6) Puithuna âtthlàkah buai loh tur : Rûl chuk damdawi leh enkawl dan finfiah loh (without scientific proof)-ah inhambuai loh tur. Soda-a inchiu te, Khaini barh, Tengteremu hiptir leh Ar mawng hiptir tih vel te hi tih miah loh tur, hun \ha khawh ralna mai mai a ni.
7) Tanpuitu : A theih hram chuan damlo chu kea kaltir loh tur a ni. Chutiang tur chuan \anpuitu zawng la, damdawi in hnai ber panpui nghal tur a ni. |anpuitu an awm hnai lo a nih pawhin kaihkuah emaw, tiang hawltir emaw-a, hahdam thei ang bera kaltir tur a ni a, a chukna bâwr chu tihchet loh a him ber.
8) Ei tur leh in tur pek loh a \ha : Damlo chu ei tur leh in tur pêk loh a him. Zu lam chi phei chu pêk hauh loh tur.
9) Natna lan chhuah dan azira enkawl dan (Symptomatic Treatment) : Damlo chu a thâw a hah viau chuan CPR (thawk lama harsatna nei thawk la tura \anpui dan) pek tur a ni. A na hle tih hriatpui reng tur a ni a, paracetamol pek a \ha. Chutih rual chuan na chhäwkna \henkhat hian lungphu a tirang a, chu chuan rûl tûr hnathawh a tichak thei tih hriat tur a ni.
Hriat belh atan:
Rûl hian mihring tân pawimawhna tam tak an nei a, chung zinga \henkhatte chu :-
1. Lo neitute \hian an ni : Rûl hian sazu an ei nasa a, an inthlah pung chak lutuk tur vêngtu \ha tak an ni. Rûl hi awm lo ta se, tuna Asia ram buh thar zaa panga (5%) vel hi sazuin a ei ral tura ngaih a ni.
2. Damlo te \hian an ni : Rûl tur atang hian damdawi chi hrang hrang hmuhchhuah tawh a ni a, hmuhchhuah tur tam tak a la awm tih hriain zir chian chhoh mek a ni. Rûl tûr atang vëk hian rûl chuk damdawi an siam \hin a ni.
3. Tourism : Rûl hi khualzin hipna \ha tak a ni. Ram tam takah chuan an rama rûl hmangin khualzin an hîp lût nasa hle. Mizoram pawh hian hei hi zin mi kan hip theihna kawng (potential) \ha ber zinga mi a ni. Rûl hian mihring chuk an tum ngawt ngai lo. Mizorama rûlin mihring a chuk chhan tam ber chu mihringin thah/man an tumna lama an chet sual vang a ni ber. Rûlin mihring a chuk chhan chu:
1. Thawn thut (startled) vang te,
2. Hual chèp (cornered /threatened) vang te,
3. Chhaih kawlh (enraged) vang te a ni.
Rûl hian mihringte hi an huat vang emaw, phuba lâkna atân emaw an chuk ngai lo. Anmahni inven ve nâna Pathianin a ruatsak a ni. Thil nung hrang hrangte in-khai-chhawn-diata inrintawnna (eco-system)-ah pawimawhna tak an nei a ni tih hriain, thah loh hram tum zawk tur a ni.
           
BENG TIVÂR


QUIZ
Spot the difference:


Hming : ________________________________
Section: ________________________________
            Chhanna leh lawmman hi Circulation Manager Nl. C.Zosangliani emaw Tv. Lalrinawma Sailo hnenah thehluh tur a ni a, thai dik hnem berin lawmman an dawng anga, tihdik zat in ang an awm anih chuan \hum vawr a ni ang.

DIRECTORATE OF LAND REVENUE AND SETTLEMENT MIZORAM:AIZAWL
HRIATTIRNA
            Pu Lalrinliana s/o Lalpianga(L) of Saikhamakawn hian a LSC No. 104603/01/169 of 2005 Saikhamakawn veng a mi hi a ti bo a rawn insawiin Office-ah re-issue a rawn dil a. A dil anga tihsak a rem lohna tur chhan engpawh hria chuan Chanchinbu a chhuah a\anga ni 30 hma ngeiin a hnuaia address ziakah hian hriattir tur a ni. Hetiang LSC pek chhuah leh a lo nih chuan LSC hmasa chu cancel nghal a ni.
Sd/-     Director
Land Revenue & Settlement  Mizoram:Aizawl (3-3)

PAVALAI FELLOWSHIP PROGRAMME
10.7.2016 (Chawhnu Inkhawm ban)
A hmun     : Sunday School Hall
Hruaitu     : Pu Kamzawngliana
Hla zira hun hman a ni ang

TBZ NEIHTHIL THEHKHAWM
A hun    :11.7.2016,  dar 7:00 pm
A hmun : Pi Lalngaii In
Hruaitu  : Pi Lalthanchami
|antu     : Pi J.H Pekmawii

HRIATTIRNA
               Saikhamakawn vengchhungah AMC in Parking fee khawn turin thu a ti tlu a, Day Parking Area pawh hetiang hian a siam a, Pu Phirthanga In leh Pu C.Zakhuma h/o Pi Dengi te inkar hi a ni a, helai hmun luah a motor dahtute chuan fee hi an chawi a ngai tawh a, fee chawi lo chuan helai hmun ah hian motor dah a remchang dawn lo a ni tih kan inhriattir a ni e.
               Saikhamakawn huam chhung ram neitute Chêkbâwk leh Ramri lama ram leh huan neiten kan huam ram chhunga kalkawng awmte ni 16.7.2016 (Inrinni) ral hma a tihfai tur tih kha chawlhkar khat ala awm a, hemi hun chhung hian tihfai tur neite chuan tifai turin kan inhriattir leh a ni e. Kawng\hut zawl chin chauh ni lovin kawngka, kawngba hnim nen a sialfai vek tur a ni e. Hun tiam chhunga ti fai lo chu Local Council in Action a la dawn a ni. 
Sd/- (R.BIAKTHANSANGA)
Secretary
Saikhamakawn Local Council

ADVERTISMENT
HRIATTIRNA LEH NGENNA
            Mipa leh hmeichhe kekawr leh Kamis engtiklai pawhin ka \hui thei ta e, min rawn pan \heuh turin kan ngen a che u.
            Pu Rochungnunga, Local Council Member te in hnuai berah kan awm e.

In \hian,
Lalthanliana Ngente
Ph.: 8415843295

CAMPING NEI DAWN
               Ni 11 - 16.7.2016 (Mon - Sat) hian Moria Group chuan Chhandamna Camping Sunday School Hall-ah a buatsaih leh dawn a. Pathian duhna nei a tuihal apiangte he Camping-ah hian a luh theih e. Camping-a lut turte chuan mutbu leh Bible ken \heuh tur a ni e. Mobile Phone kenluh phal a ni lo. Ni 11.6.2016 (Thawh\anni) zan dar 7 aia tlai lovah Camp lut duhte chu luh kim vek tur a ni e.

“TIAM TLAT E“ TI DAWN
            R. Lalhmingsanga s/o Upa R.Lalngena, Saikhamakawn leh Lalthanmawia d/o H.T. Malsawma, Saikhamakawn te chuan ni 14.7.2016 (Ningani) dar 7:00 am ah hian Saikhamakawn Kohhran Hall ah “Tiam Tlat  E” an ti dawn.
            Fanau maltluan chawia nupa inlungrual taka damchhunga lengdun turin  Mipui Aw Editorial Board te chuan duhsakna kan hlan e.

DIRECTORATE OF LAND REVENUE AND SETTLEMENT MIZORAM:AIZAWL
HRIATTIRNA
            Pi Khawlchhingi d/o Ngura (L) of Saikhamakawn hian a LSC No. 1253/89, ZRC Bld., Saikhamakawn veng a mi hi a ti bo a rawn insawiin Office-ah re-issue a rawn dil a. A dil anga tihsak a rem lohna tur chhan engpawh hria chuan Chanchinbu a chhuah a\anga ni 30 hma ngeiin a hnuaia address ziakah hian hriattir tur a ni. Hetiang LSC pek chhuah leh a lo nih chuan LSC hmasa chu cancel nghal a ni.

Sd/-
Director
Land Revenue & Settlement
Mizoram : Aizawl

Zanin inkhel tur
EURO 2016 FINAL
France Vs Portugal
               Zanin zanlai dar 12:30 hian Euro 2016 Final chu Stade de France Stadium-ah khelh a ni dawn. Referee - Mark Clattenburg.

TUALCHHÛNG

,Pi Dengthangpuii m/o Lalramenga te chhungkua chu Pu Lalchhanhima in (Ch.Sec) a\angin Pu C.Lalhruaia (V.Sec) te inhnuaiah an insawn.

,|hatluangi chu Pu Ngura Sailo (V.Sec) te in a\angin Pi Lalchhanhimi (V.Sec) te inhnuaiah a insawn.

,Pu KC Khaia (T.Sec) te chhungkua chuan chhungkaw mamawha hman atan Scooty (Flyte) an lei thar.

,Pu Khualkunga h/o Lal\anpuii (V.Sec) te chuan chhungkaw mamawha hman atan Car (Nano) an nei thar.

VENGCHHUNG A|ANGA GRADUATE THAR KAN HRIAT THEIH TE

Arts
1)Lal\hakima s/o Chhakchhuakvunga (L) -                B.A (English) - IIIrd Div.
2) Vanlaltlani d/o B.Lalrinzaua-
B.A (Economics) - IIIrd Div.
3) Andrew C.Lalnunsanga w/o Lalthantluangi- B.A (General) - IIIrd  Div.
Science
1) Lalawmpuii Chawngthu d/o C. Lalduhsanga - B.Sc (Environmental Science) - Ist Div.
{Lalawmpuii hi Mizoram University  Environmental Science department a\angin pathuma (3)-na a ni}
2) Zomuanawma s/o Lalrochama -
B.Sc (Botany) - Ist Div.

Commerce
1) David Vanlalruata s/o Thangluaia - B.Com - Ist Div.

            Kan veng a\anga Graduate thar te Mipui Aw Editorial Board te chuan thinlung takin kan lawmpui a,  an kal leh zelna turah duhsakna kan hlan e.

BO CHHAR
            Kan in kawta Nihliap, Puan leh Êm theihnghilh chuan kan In ah lam theih a ni e.

Upa Zonunmawia
Vanapa Section

https://www.facebook.com/groups/SKKthalaipawl/
Saikhamakawn K|P e-mail : ktpskk@gmail.com   &   ktp_skk@yahoo.com



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE K|P SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 350


Friday, 1 July 2016

Mipui Aw 3.7.2015

MIPUI AW
KARTIN CHHUAK
Vol. XXII Issue No. 27 Kristian Thalai  Pawl  Saikhamakawn Branch  Pathianni Dt.3.7.2016

KOHHRAN PROGRAMME:
Ni 3.7.2016 (Pathianni)
Chawhma Inkhawm
|antu              : Pi Zosiampuii
Zirlai - 24 na  : “Paula’n Thlarau
                        Thianghlim a sawi dan”
Chawhnu Inkhawm
Health Sunday
Thupui: Zunthlum leh thisen sang
Sawitu: Pi Khawlvuani
                        Zân inkhawm
Hospital Sunday
Thupui: Damna kim - Isua
Sawitu: T.Upa C.Vanlalsanga
            Thilpek lakkhawm hi Hospital pual a ni ang.

K|P INKHAWM PROGRAMME
Ni 4.7.2016 (Thawh\anni Z^n)
Short Sermon
Hruaitu           : Nl. Bridgette Zonunmawii
|antu              : Tv. C.Lallawmawma
Short Sermon            : Tv. Lalrinnunga
                           Nl. CVL Biakzuali
Thilpek lak-     : Nl. Lalrammawii leh
hawmtute        Nl. Lalhmingmawii Hauhnar
Zai hruaitute  : Tv. C.Laldinpuia
(1-15 July)  leh Tv. Abraham Lalnunthara
Key Boardist  : Tv. R.Lalawmpuia

KOHHRAN PAVALAI PROGRAMME
Ni 07.07.2016 (Ninga zan)
Hruaitu           : Pu H.Remtluanga
|antu              : Pu Kamzawngliana
Thuhriltu       : Upa R.Lalngena (Adviser)
Khuangpu      : Pu Zakhuma leh
                          Pu T.Lalrinthanga
Thilpek lakhawmtu: Pu Lalthanhranga Ralte

KOHHRAN HMEICHHE PROGRAMME
5.7.2016 (Thawhleh zan)
Ramthim zin
A hmun          : Vestry
Hruaitu           : Pi Lalchharliani
|antu              : Pi F.Laldawngliani

SERMON

TISA LEH THLARAU INDONA
Genesis 25:22-23; Rom 6:5-8; Rom 7:19-20; Rom 7:23-24; Rom 8:13; Galatia 5:16-17.
            Isaaka nupui Rebeki chu a rai a, phir a pai a. A naupai te chu a kawchhungah an insual a; a ning em em a, dam a chak lo a ni. Pathian a rawn ta hial a, Pathian chuan a puma tang chuan hnam hnih an awm tur thu leh a upa zawk chuan a naupang zawk rawng a bawl tur thu a rawn hrilh ta anih kha. Thuthlunghlui hi kan tan entirna  a ni. Kan pianthar chiah hian keimahni theuhah hian tisa leh thlarau indona a awm a. Chutiang chuan Rebeki naupai te an insual ang khan keimahni a tisa leh thlarau indona chu alo awm ta a ni. Tisa chuan thlarau dona a chak thin a, chutiang chiahin thlarau pawhin tisa dona lam a chak bawk si thin a ni.(Galatia 5:17)
            Rebeki chuan a naupang zawk chu a tan a, hetah hian a tan zawk zawk chu roluahtu tur alo ni ta ang hian keimah niah pawh hian kan tan zawk zawk chu kan roluahtu tur a ni. Rom bung 6-ah chuan ‘Kan piantharna, sual thihsan kan nih tawhziate, Kristaa kan nunna chu chiang takin kan hmu a. Mahse bung 7-na kan han kai chuan harsatna alo awm ta. Thatna tih kan duh a, sualna; kan tih duh loh zawk chu kan ti a. Tirhkoh Paula chuan he ti hian a rawn sawi a ni: ka duh loh zawng ka tih hi keima tih a nilova, keimaha sual awm tih zawk a ni’ a ti a, ‘Keimaha sual awm tih a ni’ han ti viau thin mahse Pathian vuakna; Pathian kut chu a tuar leh ta tho si a, hei avang tak hian, “Mirethei ka va ni tehlul em! He thihna taksa lakah hian tunge min chhanchhuak thei ang le?” tiin a sawi ta thlawt a ni.
            Rom bung 8 kan han kai chho leh ta a, Tirhkoh Paula vek chuan a rawn sawifiah ta a ni. “Taksa thiltihte thlaruava intihhlum thin chuan in  nung ang” a rawn ti ta a ni. Keimahniah hian tisa na, thi ve lo hi a awm a, chu chu hriain Setana chuan a rawn chawk tho ve thin a; keimahniah hian thilsual tih chakna, ruihtheih thilte, hurna, mipat hmeichhiat na te, duhamna te, ruk ruk, eiruk, awhna sual chi tinreng leh thil sual chi hrang hrang hmangin kan taksa, kan tisa na hi a rawn chawk tho thin. Amaherawhchu he tisana hi thlaraua in do thin chuan in nung ang tih kan hmu a ni (Rom 8). Tirhkoh Paula chuan a tih duh loh sual a tih chuan ‘keima tih ani lo’ ati a: mahse, Pathian vuakna a tuar si a, “Tihsualtirtu leh tisualtu chu aram ata a paih chhuak a, rawhtuina meiah chuan an paih ang”(Matthaia 13:41) a rawn tih ang hian keimahnia sual awm tih chu nimahsela tisualtu leh tihsualtirtu chuan hremna an pumpelh thei si lo a ni.
             Hemi avang tak hian keimahnia sual tih duhna lo awm thin chu kan lo do a, kan lo tihhlum naah chuan kan lo nung zawk dawn a ni.

                                                     
EDITORIAL  BOARD

Editor :                               f             
Pu R.Lalmuanpuia          9612159842
Jt.Editor:
Tv. F.Laldingliana           9862378567
News Editors :
Pu Tommy Zirnuntluanga   9862913684
Tv. Laldinpuia                         9862813325
Tv. Pc.Vanlalhriatpuia   9862732381
Tv. Lalnunzira                         9862664253
Tv. Lalzirliana                         9862381918
Circulation Manager:
Tv.Lalrinawma Sailo       8974945579
Nl. C.Zosangliani        8731005507
Editorial.........?


Zuk Leh Hmuan
            Zuk leh hmuam hi keini Mizo society ah hian kan dah zalen hle mai a, a zalen em avang hian a ngawl vei pawh thil awl tak a ni a, chubaka sim emaw nghei emaw ringawt pawh a har fu, a chhan chu in theh mai mai tur a tam em vang a ni pakhat awm e. Hei vang hian tih tawhlo tura inzirtir a pawimawh em em rualin la ti lo te ven a, a thatloh zia zirtir hi a pawimawh zual em em a ni.
            Kan Mizo hmanlai nunah, ram tangrual an nih tawh chuan meizuk ngat phei chu ngei ngei tura ngaihna an lo nei hial niin a lang, vaihmite leh thosi karah chuan a lo tangkai fu pawh a ni thei e, natna tam tak zuk leh hmuam vanga an vei, mahsela thiamna ten a la phak loh avanga hriatchhuah loh a thihpui  tam tak a awm ngei ang, Cancer an vei ve lovang tih tuin nge sawi thei, pumpui cancer pawh pumna an ti ringawt  mai dawn asin.
            Khawvel thiamna leh hriatna lo pung zela zuk leh hmuamin mihring hriselna a tihkhawloh nasat zia leh natna thalo tak tak thlentu a nihzia zirchiang tuten an sawi nasa ta hle mai, keinin mahni tapchhak zawlah a hrisel lohna ka herlo e emaw  tarkun thlenga dam an awm tho emaw tia in hnemna zawng kual mai mai loin a hria leh zirchiang  zawk te thusawi chu i awih mai ang u.
            Tin, tunlai khawvel changkang tawh takah hian zuk leh hmuam tih vak vak mai te hi a changkang  tawh lo tih te, puipunna ah mi hnawksak kan ni tih te in hre thar chungin zuk leh hmuam tih loh hi a hrisel mai bakah a changkanna pakhat a ni tih hi i hre nawn mawlh ang u.

ARTICLE
NOVA LAWNG
            Nova lawng hi archaeologist te leh leh zin mite hian kum za kalta a\ang khan an lo buaipui tawh \hin a. Bible a Genesis a a inziah dan ah Ararat tlang ah innghat in a sawi a. Mahse heti chung hian a zawn hna hi beihpui thlak viau \hin mahse, a awmna lai tak hi hriat a la ni lo hi thil mak tak chu a tling a ni. Mi tam tak he Ararat tlang a lo lawn tawh \hin te chuan hmu niin an insawi a, a chhungah hial te pawh an lut tawh niin an sawi a, mahse he an thil hmuh leh sawi tur hi a fianfiahna tluantlingtak hmuh tur a awm leh \hin lo thung a ni. Heng ho hian an sawi dan chuan Nova lawng hi Ararat tlang Turkey khawchhak lam, Armenia leh Turkey an ri naah an hmu \hin niin an sawi. He Ararat tlang Bible in Nova lawng innghahna ni a a sawi hi a tlang sang tak niin a chhengchhe em em bawk a, \henkhat chuan he tlang hi vur chhah takin engtiklai pawha a khuh reng avang hian Nova lawng pawh kha la awm reng theiin an ring a, \henkhat erawh chuan he tlangah hian tlangkang (volacano) a chhuah ve \hin avang hian tlangkangin a tihchhiat tawh ring an awm bawk a ni.
            Nova lawng zawn chhuah hi christian te tan chuan zawmze thuk tak leh ril tak nei tur a ni a. He tlang awmna Turkey tan pawh khualzin hipna leh chawk luhna \ha lutuk tur a ni thei bawk a, tin hei mai bakah hian Nova lawng hi hmuhchhuah ni ta ngat se chuan khawvela thil hlui an hmuhchhuah leh laihchhuah ropui ber a ni thei dawn bawk a ni. Mahse he Ararat tlang awmna bawr vel Turkey leh a ramri Armenia. Iran leh Iraq ram chheh v>l te hi ram buai leh sawrkar inrelbawlna mumal lohna hmun  a nih avang hian duh angin a kal mai mai theih loh a, leimin, vur tawlh  a thlen reng avang lehleh ramsa kawlh an tam avang hian a zawn hna hi thil harsa tawp khawk a tling a ni. Nova lawng hi mimal leh pawl hrang hrang ten a zawn hna hi an lo bei tawh \hin a. Kum 1829 khan puithiam pakhat Jacob chuan Ararat tlang chhip hi lawn chhuah a Nova lawng chu zawn a tum a, mahse zan a lo nih chuan Pathianin Jacob hnenah chuan tlang a\anga chhuk leh turin leh lawng chu  ven tlat thu a swi a,   Jacob sawi dan chuan he tlang hi Pathianin a venghim tlat avangin tuman Nova lawng hi an hmuhhuak ngai dawn lo niin a sawi a ni.  Kum 1887 khan John Joseph Nouri chuan Ararat tlang ah hian lawnin nova lawng hi a hmuh thu sawiin, vur leh lungin a khuh nuaih niin a sawi a, He a hmuh dan hi chipchiar taka Chicago World Fair a pholan a tum lai takin, misual kut a tuar hlauh a, amah pawh a ^t phah a, a thil hmuh chuan awmzia a nei zui ta lo a ni.              
                   Kum 1916 khan Russian pilot Vladimir Roskovitsky chuan thlawhna a\anga lawng thla hi a lak thu a sawi a, hemi chungchang avang hian Russian ipai te chu Ararat tlang ah hian tirh niin, lawng chu an hmuh ngei thu leh a len zawng te pawh an tehna chipchiar tak leh a thla te pawh an lak thu an sawi a, mahse Russia an rawn thlen rual hian Russian revolution a chhuah tak avangin an thil record zawng zawng te chu hmuh tur awm lo in a bo fai ta vek a ni.
            Kum 1943 khan Sgt.Ed Davis sawi dan chuan a \hainpa Badi Abas nen Ararat tlang ah hian lawng hmuh tumin an lawn a, ni thum an lawn hnuah chaun lawng awmna chua an thleng a, khaw lum vanglai tak a nih avangin vur tam tak chu an tui zo a, chumi vang chuan lawng pawh chu a hmuh theih a ni a ti a, lawng chu lirnghing avangin a keh sawm nual tawh thu leh lawngah chuan bati te, hmanlai hmanrua leh bean ro leh bur chhunga khawizu awm a hmuh thu a sawi a, mahse vur thli a tleh nasa tak a rawn tleh tak avangin an kalsan tak thu a sawi a ni. Davis thil hmuh leh hriat hi mi tam tak chuan eng eng emaw chhan hrang hrang avangin an ringhlel a an awih lo thung a ni.
                        Kum 1955 khan Fernanda Navarra leh a fapa Raphael nen chuan Ararat tlang ah hian lawn dun a, thing lunga chang tawh vu in a khuh luk chu an hmuh thu leh feet 5 a sei thing lunag chang tawh chu an lak thu an sawi a. An thing lak chu laboratory nga tawpah Carbon dating an test thu leh thing chu kum 5000 vel a upa a nih thu an sawi a, mahse he an thil tih hi he tlanga an lawn pui ve \hin tam tak chuan an awih thei lo thung a ni. Kum 1960 khan Scintific Exploration and Archaeological Reserach Foundation chuan Navarra thil hmuh behchhan hian lawng zawn han chu beihpui an thlak ta a, Navarra in a thil hmuhna nia a sawi ah chuan an zawng ta char char a, thing lunag chang tawh chu panga lai an hai chhuak a, mahse carbon dating a an han test chuan kum 600 a\anga 1700 chauh a upa a ni thung a ni.
            Kum 1972 khan Eryl Cummings chuan Nova lawng awmna mite sawi a\anga a hriat leh a hma fe a\anga a lo khawl leh lak khawm tawh hmang chuan lawng zawn hna chu a \an ta a, Kum 1972 leh 1974 inkar kahn vawi tam tak a zawngin a bei a, thlawhna a\anga Ararat t lang a thla a lak chu a hnuaia zirtute chuan chung thlalk te chu an han zirchiang leh a, lawng keh them ni awm tak tak  thlalak a\ang chuan an hmuh thu an sawi a, mahse heng an thil hmuh te hian a dik ngei a ni tih finfiahna \ha tak a nei lo thung a ni.    
            Kum 1982 khan John Morris chuan a vawi sawmpathum nan lawng zawnna hi a kalpui leh a. Morris chu Institute for Creation Research bul tumin Cummings-Irwin team te nen an thawk chhauk a. He an zawnna ah hian Morris leh a ho te chuan Ararat tlang chu thlalak sang tam tak an han la ta a. A changin khawvawh deuh leh chhiat deuh niin helicopter a\angin an la bawk a, chu an thlalak chi hrang hrang  a\ang chuan  lawng painhmang ang tak hi vur zingah an hmu ta a, chu an hmuhna lai awn velah chuan an kal leh a, mahse chu thil chu leilung pianhmang danglam bik deuh a lo ni a, chumi hmunah chuan a zawnna chu an \an leh tho a, hmanrua changkang tak tak te nen zawngin an bei a, mahse lawng hnu hma engmah an hmu lo a ni. Morris chuan Ararat tlang khawi emaw lai berah hian \ha taka a la awm a ring tlat a ni.
            Kum 1984 leh 1985 khan Bill Crouse chu Ararat tlang ah hian vawi hnih lai nova lawng zawng tur hian a kal a. articles chi hrang hrang Nova lawng a zawn chungchang a ziak a, a hmuh ngei thu te leh a awmna lai tak te nen a ziak a ni. He a article hi Acts and Facts, Archaeology and Biblical Research  ah a tarlang nghe nghe a ni.
            Kum 2004 khan sumdawng pakhat Daniel McGivern chuan Nova lawng ni awm tak a hmuh thu a puang a, kum 1997 a US thlalak a\ang chuan thil dum bik deuh Ararat tlang thlalak a\ang khan Digital Gloge te thla la turin a ruai a, hemi an thil hnuh hunlai hi Europe a khawlum lai ber niin vue tuiral avang chuan lawng hi a lang niin a ring a, hemi finfiah tur hian Turkish mi Ahmet Ali Arslan kum 40 chhunga vawi nga lai Ararat tlang lo lawn tawh nen ham lak an tum a, mahse Turkey thu neitute a\anga phalna an hmuh tak loh avangin an ruahmanna chu a hlawhchham ta a ni.           
           
BENG TIVÂR


QUIZ
Spot the difference:


Hming : ________________________________
Section: ________________________________
            Chhanna leh lawmman hi Circulation Manager Nl. C.Zosangliani emaw Tv. Lalrinawma Sailo hnenah thehluh tur a ni a, thai dik hnem berin lawmman an dawng anga, tihdik zat in ang an awm anih chuan \hum vawr a ni ang.

KOHHRAN PAVALAI FELLOWSHIP PROGRAMME
03.07.2016
(Chawhnu inkhawm ban)
A hmun: Pu T.Lalrinthanga te In
Hruaitu: Pu Siamliana
|antu: Pu C.Saienga
            Pavalai Meet ami tur hla zir tur a ni e.

HRIATTIRNA
            Ni 20.6.2016 (Thawh\anni) zana Joint Committee chuan kan vengchhungah ruihhlo leh thildang Action lak ngaiah Action Plan awm lo in, a \ul ang a rorel \hin chu Action Plan siam a, neih leh tawh nise tiin a rel a, mipuite kan inhriattir a ni e. Action Plan chu hetiang hi a ni:
1. Man vawi khat (1)-na: Warning peka Bond Sign tir.
2. Man vawi hnih (2)-na: Thuneitu Police, Excise-ah pek.
3. Man vawi thum (3)-na: Chhiat \hat thu-ah ensan an ni ang.
4. Man vawi li (4)-na: Saikhamakawn vengchhung a\anga hnawhchhuah.
Sd/- (C.LALDAWNGLIANA)
Secretary
YMA, Saikhamakawn Branch

LAWMTHU SAWINA
            Kan nu Saihnuni boral chungchangah vengchhung YMA, nula leh tlangval, nu leh pa min buaipuitute, khawhar min lenpuitute zawng zawng chungah lawmthu kan sawi tak meuh meuh a,min buaipui a min khawngaihtu vengchhung mipui, \hen leh rual zawng zawngte chungah lawmthu kan sawi a,  tin, a damloh laia damdawiin lama min buaipui a, tha leh zung seng a min ngaihsak tute chungah kan lawm takzet bawk a. Lalpan a let tam takin malsawmna in vur che u rawh se tih hi kan \awng\aina a ni e.
Inkhawngaihna dawngtu,
Pu Deng\huama leh a fate
Chawngbawla Section

K|P FELLOWSHIP PROGRAMME
03.07.2016
(Chawhnu inkhawm ban)
A hmun: S.S. Hall
Hruaitu: Nl. Zohmingmawii
|antu: Tv. K.Lalfakawma

HRIATTIRNA
            Khawl lam chiankuan lohna avangin vengchhungah hun engemaw chen chu tui a haw mumal thei dawn lo tih PHE Department lam a\angin thu kan dawng a, vengchhung mipuite kan inhriattir a ni e.

SKKBC HRUAITU THAR
            Saikhamakawn Badminton Club (SKKBC) chuan ni 25.6.2015 (Inrinni) khan kum 2016-2017 chhunga hruaitu tur thlanna kan nei a, heng mite hi thlanchhuah an ni:
President: Pu C.Lalhmangaiha
V.President: Pu R.Lalmuanpuia
Secretary: Tv. F.Laldingliana
Asst. Secy.: Pu Ramthianghlima
Treasurer: Tv. Pc.Vanlalhriatpuia
Fin. Secy.: Pu C.Lalzarliana
            Heng mite bakah hian Committee Member mi pariat (8) leh Adviser mi pali (4) ruat an ni bawk.

DIRECTORATE OF LAND REVENUE AND SETTLEMENT MIZORAM:AIZAWL
HRIATTIRNA
            Pu Rallianzuala s/o Suakhnuna (L) of Saikhamakawn hian a LSC No. 104603/01/214 of 2005 Saikhamakawn veng a mi hi a ti bo a rawn insawiin Office-ah re-issue a rawn dil a. A dil anga tihsak a rem lohna tur chhan engpawh hria chuan Chanchinbu a chhuah a\anga ni 30 hma ngeiin a hnuaia address ziakah hian hriattir tur a ni. Hetiang LSC pek chhuah leh a lo nih chuan LSC hmasa chu cancel nghal a ni.
Sd/-
Director
Land Revenue & Settlement
Mizoram:Aizawl

Zanin EURO inkhel tur:
France Vrs Iceland (12:30)


TUALCHHÛNG

, Larinhlua Pachuau s/o Henry Lalnunmawia (T.Sec), Bethel Veng chu damlohna avangin Falkawn Referral Hospital-ah enkawl mek a ni.

, Dr. Pricilla Zodinpuii d/o Zirsangliana (V.Sec) chuan Sialsuk PHC-ah Medical Officer hna a hmu thar.

, Tv. Abraham Lalnunthara s/o C.Vanlalsanga (V.Sec) chu damlohna avanga BN Hospital-a enkawl anih hnûin alo chhuak.

DIRECTORATE OF LAND REVENUE AND SETTLEMENT MIZORAM:AIZAWL
HRIATTIRNA
            Pu Lalrinliana s/o Lalpianga(L) of Saikhamakawn hian a LSC No. 104603/01/169 of 2005 Saikhamakawn veng a mi hi a ti bo a rawn insawiin Office-ah re-issue a rawn dil a. A dil anga tihsak a rem lohna tur chhan engpawh hria chuan Chanchinbu a chhuah a\anga ni 30 hma ngeiin a hnuaia address ziakah hian hriattir tur a ni. Hetiang LSC pek chhuah leh a lo nih chuan LSC hmasa chu cancel nghal a ni.
Sd/-
Director
Land Revenue & Settlement
Mizoram:Aizawl (3-2)

HEALTH SUNDAY & HOSPITAL SUNDAY, 2016
            July 3, 2016(Pathianni) hi Health Sunday & Hospital Sunday (Damdawi In Pathianni) a ni a. Mizoram Presbyterian Kohhran chuan Hospital Sunday hi kum 1928 atang khan a hmang tan a, kum 1981 atang khan July Pathianni hmasa ber hi ni bik atan hman a ni ta a ni.
            Kum 1985 Synod Inkhawmpui thu angin 1988 atang khan January Pathianni hnuhnung berah Phâr Pathianni (Leprosy Sunday) hman thin a ni a (Gen. 27). Kum 2004 Synod chuan phâr pual chauh ni lovin natna dangte pawh huamin ‘Health Sunday’ tiin a thlâk ta a ni. (Gen. 3)

https://www.facebook.com/groups/SKKthalaipawl/
Saikhamakawn K|P e-mail : ktpskk@gmail.com   &   ktp_skk@yahoo.com



PUBLISHED BY LITERATURE SUB. COMMITTEE K|P SAIKHAMAKAWN  BRANCH, COPIES : 350